क्षपयति

Sanskrit

Alternative scripts

ক্ষপয়তি (Assamese script)
ᬓ᭄ᬱᬧᬬᬢᬶ (Balinese script)
ক্ষপয়তি (Bengali script)
𑰎𑰿𑰬𑰢𑰧𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀓𑁆𑀱𑀧𑀬𑀢𑀺 (Brahmi script)
က္ၑပယတိ (Burmese script)
ક્ષપયતિ (Gujarati script)
ਕ੍ਸ਼ਪਯਤਿ (Gurmukhi script)
𑌕𑍍𑌷𑌪𑌯𑌤𑌿 (Grantha script)
ꦏ꧀ꦰꦥꦪꦠꦶ (Javanese script)
𑂍𑂹𑂭𑂣𑂨𑂞𑂱 (Kaithi script)
ಕ್ಷಪಯತಿ (Kannada script)
ក្ឞបយតិ (Khmer script)
ກ຺ຩປຍຕິ (Lao script)
ക്ഷപയതി (Malayalam script)
ᡬᢢᠠᢒᠠᠶᠠᢠᡳ (Manchu script)
𑘎𑘿𑘬𑘢𑘧𑘝𑘱 (Modi script)
ᢉᢔᠠᢒᠠᠶ᠋ᠠᢐᠢ (Mongolian script)
𑦮𑧠𑧌𑧂𑧇𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐎𑑂𑐲𑐥𑐫𑐟𑐶 (Newa script)
କ୍ଷପଯତି (Odia script)
ꢒ꣄ꢰꢦꢫꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆑𑇀𑆰𑆥𑆪𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖎𑖿𑖬𑖢𑖧𑖝𑖰 (Siddham script)
ක්‍ෂපයති (Sinhalese script)
𑩜 𑪙𑪀𑩰𑩻𑩫𑩑 (Soyombo script)
𑚊𑚶𑚞𑚣𑚙𑚮 (Takri script)
க்ஷபயதி (Tamil script)
క్షపయతి (Telugu script)
กฺษปยติ (Thai script)
ཀྵ་པ་ཡ་ཏི (Tibetan script)
𑒏𑓂𑒭𑒣𑒨𑒞𑒱 (Tirhuta script)
𑨋𑩇𑨯𑨞𑨪𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

क्षि (kṣi, “to destroy, corrupt”) +‎ -प्- (-p-) +‎ -अयति (-ayati, “causative suffix”).^[1]^[2]

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /kʂɐ.pɐ.jɐ.ti/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /kʂɐ.pɐ.jɐ.t̪i/

Verb

क्षपयति • (kṣapayati) third-singular indicative (type P, causative, root क्षि)

to destroy, ruin, make an end of (acc.), finish
to weaken
to pass (as the night or time)

Conjugation

Forms of Sanskrit verbs are numerous and complicated. The following conjugation shows only a subset of all forms and should be treated as a guide.

Nonfinite Forms: क्ष॒पयि॑तुम् (kṣapáyitum)
	Undeclinable
Infinitive	क्ष॒पयि॑तुम् kṣapáyitum
Gerund	क्ष॒प॒यि॒त्वा kṣapayitvā́
	Participles
Masculine/Neuter Gerundive	क्ष॒प॒यि॒त॒व्य॑ / क्ष॒प॒नीय॑ kṣapayitavyà / kṣapanī́ya
Feminine Gerundive	क्ष॒प॒यि॒त॒व्या॑ / क्ष॒प॒नीया॑ kṣapayitavyā̀ / kṣapanī́yā
Masculine/Neuter Past Passive Participle	क्ष॒पि॒त kṣapitá
Feminine Past Passive Participle	क्ष॒पि॒ता kṣapitā́
Masculine/Neuter Past Active Participle	क्ष॒पि॒तव॑त् kṣapitávat
Feminine Past Active Participle	क्ष॒पि॒तव॑ती kṣapitávatī

Present: क्ष॒पय॑ति (kṣapáyati), क्ष॒पय॑ते (kṣapáyate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	क्ष॒पय॑ति kṣapáyati	क्ष॒पय॑तः kṣapáyataḥ	क्ष॒पय॑न्ति kṣapáyanti	क्ष॒पय॑ते kṣapáyate	क्ष॒पये॑ते kṣapáyete	क्ष॒पय॑न्ते kṣapáyante
Second	क्ष॒पय॑सि kṣapáyasi	क्ष॒पय॑थः kṣapáyathaḥ	क्ष॒पय॑थ kṣapáyatha	क्ष॒पय॑से kṣapáyase	क्ष॒पये॑थे kṣapáyethe	क्ष॒पय॑ध्वे kṣapáyadhve
First	क्ष॒पया॑मि kṣapáyāmi	क्ष॒पया॑वः kṣapáyāvaḥ	क्ष॒पया॑मः / क्ष॒पया॑मसि¹ kṣapáyāmaḥ / kṣapáyāmasi¹	क्ष॒पये॑ kṣapáye	क्ष॒पया॑वहे kṣapáyāvahe	क्ष॒पया॑महे kṣapáyāmahe
Imperative
Third	क्ष॒पय॑तु kṣapáyatu	क्ष॒पय॑ताम् kṣapáyatām	क्ष॒पय॑न्तु kṣapáyantu	क्ष॒पय॑ताम् kṣapáyatām	क्ष॒पये॑ताम् kṣapáyetām	क्ष॒पय॑न्ताम् kṣapáyantām
Second	क्ष॒पय॑ kṣapáya	क्ष॒पय॑तम् kṣapáyatam	क्ष॒पय॑त kṣapáyata	क्ष॒पय॑स्व kṣapáyasva	क्ष॒पये॑थाम् kṣapáyethām	क्ष॒पय॑ध्वम् kṣapáyadhvam
First	क्ष॒पया॑णि kṣapáyāṇi	क्ष॒पया॑व kṣapáyāva	क्ष॒पया॑म kṣapáyāma	क्ष॒पयै॑ kṣapáyai	क्ष॒पया॑वहै kṣapáyāvahai	क्ष॒पया॑महै kṣapáyāmahai
Optative/Potential
Third	क्ष॒पये॑त् kṣapáyet	क्ष॒पये॑ताम् kṣapáyetām	क्ष॒पये॑युः kṣapáyeyuḥ	क्ष॒पये॑त kṣapáyeta	क्ष॒पये॑याताम् kṣapáyeyātām	क्ष॒पये॑रन् kṣapáyeran
Second	क्ष॒पयेः॑ kṣapáyeḥ	क्ष॒पये॑तम् kṣapáyetam	क्ष॒पये॑त kṣapáyeta	क्ष॒पये॑थाः kṣapáyethāḥ	क्ष॒पये॑याथाम् kṣapáyeyāthām	क्ष॒पये॑ध्वम् kṣapáyedhvam
First	क्ष॒पये॑यम् kṣapáyeyam	क्ष॒पये॑व kṣapáyeva	क्ष॒पये॑म kṣapáyema	क्ष॒पये॑य kṣapáyeya	क्ष॒पये॑वहि kṣapáyevahi	क्ष॒पये॑महि kṣapáyemahi
Subjunctive
Third	क्ष॒पया॑त् / क्ष॒पया॑ति kṣapáyāt / kṣapáyāti	क्ष॒पया॑तः kṣapáyātaḥ	क्ष॒पया॑न् kṣapáyān	क्ष॒पया॑ते / क्ष॒पया॑तै kṣapáyāte / kṣapáyātai	क्ष॒पयै॑ते kṣapáyaite	क्ष॒पय॑न्त / क्ष॒पया॑न्तै kṣapáyanta / kṣapáyāntai
Second	क्ष॒पयाः॑ / क्ष॒पया॑सि kṣapáyāḥ / kṣapáyāsi	क्ष॒पया॑थः kṣapáyāthaḥ	क्ष॒पया॑थ kṣapáyātha	क्ष॒पया॑से / क्ष॒पया॑सै kṣapáyāse / kṣapáyāsai	क्ष॒पयै॑थे kṣapáyaithe	क्ष॒पया॑ध्वै kṣapáyādhvai
First	क्ष॒पया॑णि kṣapáyāṇi	क्ष॒पया॑व kṣapáyāva	क्ष॒पया॑म kṣapáyāma	क्ष॒पयै॑ kṣapáyai	क्ष॒पया॑वहै kṣapáyāvahai	क्ष॒पया॑महै kṣapáyāmahai
Participles
	क्ष॒पय॑त् kṣapáyat			क्ष॒पय॑माण / क्षपयाण² kṣapáyamāṇa / kṣapayāṇa²
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic ²Later Sanskrit

Imperfect: अक्ष॑पयत् (ákṣapayat), अक्ष॑पयत (ákṣapayata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अक्ष॑पयत् ákṣapayat	अक्ष॑पयताम् ákṣapayatām	अक्ष॑पयन् ákṣapayan	अक्ष॑पयत ákṣapayata	अक्ष॑पयेताम् ákṣapayetām	अक्ष॑पयन्त ákṣapayanta
Second	अक्ष॑पयः ákṣapayaḥ	अक्ष॑पयतम् ákṣapayatam	अक्ष॑पयत ákṣapayata	अक्ष॑पयथाः ákṣapayathāḥ	अक्ष॑पयेथाम् ákṣapayethām	अक्ष॑पयध्वम् ákṣapayadhvam
First	अक्ष॑पयम् ákṣapayam	अक्ष॑पयाव ákṣapayāva	अक्ष॑पयाम ákṣapayāma	अक्ष॑पये ákṣapaye	अक्ष॑पयावहि ákṣapayāvahi	अक्ष॑पयामहि ákṣapayāmahi

Future: क्ष॒प॒यि॒ष्यति॑ (kṣapayiṣyáti), क्ष॒प॒यि॒ष्यते॑ (kṣapayiṣyáte)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	क्ष॒प॒यि॒ष्यति॑ kṣapayiṣyáti	क्ष॒प॒यि॒ष्यतः॑ kṣapayiṣyátaḥ	क्ष॒प॒यि॒ष्यन्ति॑ kṣapayiṣyánti	क्ष॒प॒यि॒ष्यते॑ kṣapayiṣyáte	क्ष॒प॒यि॒ष्येते॑ kṣapayiṣyéte	क्ष॒प॒यि॒ष्यन्ते॑ kṣapayiṣyánte
Second	क्ष॒प॒यि॒ष्यसि॑ kṣapayiṣyási	क्ष॒प॒यि॒ष्यथः॑ kṣapayiṣyáthaḥ	क्ष॒प॒यि॒ष्यथ॑ kṣapayiṣyátha	क्ष॒प॒यि॒ष्यसे॑ kṣapayiṣyáse	क्ष॒प॒यि॒ष्येथे॑ kṣapayiṣyéthe	क्ष॒प॒यि॒ष्यध्वे॑ kṣapayiṣyádhve
First	क्ष॒प॒यि॒ष्यामि॑ kṣapayiṣyā́mi	क्ष॒प॒यि॒ष्यावः॑ kṣapayiṣyā́vaḥ	क्ष॒प॒यि॒ष्यामः॑ / क्ष॒प॒यि॒ष्याम॑सि¹ kṣapayiṣyā́maḥ / kṣapayiṣyā́masi¹	क्ष॒प॒यि॒ष्ये kṣapayiṣyé	क्ष॒प॒यि॒ष्याव॑हे kṣapayiṣyā́vahe	क्ष॒प॒यि॒ष्याम॑हे kṣapayiṣyā́mahe
Participles
	क्ष॒प॒यि॒ष्यत् kṣapayiṣyát			क्ष॒प॒यि॒ष्यमा॑ण kṣapayiṣyámāṇa
Notes	¹Vedic

Conditional: अक्ष॑पयिष्यत् (ákṣapayiṣyat), अक्ष॑पयिष्यत (ákṣapayiṣyata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अक्ष॑पयिष्यत् ákṣapayiṣyat	अक्ष॑पयिष्यताम् ákṣapayiṣyatām	अक्ष॑पयिष्यन् ákṣapayiṣyan	अक्ष॑पयिष्यत ákṣapayiṣyata	अक्ष॑पयिष्येताम् ákṣapayiṣyetām	अक्ष॑पयिष्यन्त ákṣapayiṣyanta
Second	अक्ष॑पयिष्यः ákṣapayiṣyaḥ	अक्ष॑पयिष्यतम् ákṣapayiṣyatam	अक्ष॑पयिष्यत ákṣapayiṣyata	अक्ष॑पयिष्यथाः ákṣapayiṣyathāḥ	अक्ष॑पयिष्येथाम् ákṣapayiṣyethām	अक्ष॑पयिष्यध्वम् ákṣapayiṣyadhvam
First	अक्ष॑पयिष्यम् ákṣapayiṣyam	अक्ष॑पयिष्याव ákṣapayiṣyāva	अक्ष॑पयिष्याम ákṣapayiṣyāma	अक्ष॑पयिष्ये ákṣapayiṣye	अक्ष॑पयिष्यावहि ákṣapayiṣyāvahi	अक्ष॑पयिष्यामहि ákṣapayiṣyāmahi

Benedictive/Precative: क्ष॒प्यात् (kṣapyā́t) or क्ष॒प्याः (kṣapyā́ḥ), क्ष॒प॒यि॒षी॒ष्ट (kṣapayiṣīṣṭá)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Optative/Potential
Third	क्ष॒प्यात् / क्ष॒प्याः¹ kṣapyā́t / kṣapyā́ḥ¹	क्ष॒प्यास्ता॑म् kṣapyā́stām	क्ष॒प्यासुः॑ kṣapyā́suḥ	क्ष॒प॒यि॒षी॒ष्ट kṣapayiṣīṣṭá	क्ष॒प॒यि॒षी॒यास्ता॑म्² kṣapayiṣīyā́stām²	क्ष॒प॒यि॒षी॒रन् kṣapayiṣīrán
Second	क्ष॒प्याः kṣapyā́ḥ	क्ष॒प्यास्त॑म् kṣapyā́stam	क्ष॒प्यास्त॑ kṣapyā́sta	क्ष॒प॒यि॒षी॒ष्ठाः kṣapayiṣīṣṭhā́ḥ	क्ष॒प॒यि॒षी॒यास्था॑म्² kṣapayiṣīyā́sthām²	क्ष॒प॒यि॒षी॒ढ्वम् kṣapayiṣīḍhvám
First	क्ष॒प्यास॑म् kṣapyā́sam	क्ष॒प्यास्व॑ kṣapyā́sva	क्ष॒प्यास्म॑ kṣapyā́sma	क्ष॒प॒यि॒षी॒य kṣapayiṣīyá	क्ष॒प॒यि॒षी॒वहि॑ kṣapayiṣīváhi	क्ष॒प॒यि॒षी॒महि॑ kṣapayiṣīmáhi
Notes	¹Vedic ²Uncertain

Perfect: क्ष॒प॒यामास॑ (kṣapayā́mā́sa) or क्ष॒प॒यांच॒कार॑ (kṣapayā́ṃcakā́ra), क्ष॒प॒यांच॒क्रे (kṣapayā́ṃcakré)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	क्ष॒प॒यामास॑ / क्ष॒प॒यांच॒कार॑ kṣapayā́mā́sa / kṣapayā́ṃcakā́ra	क्ष॒प॒यामा॒सतुः॑ / क्ष॒प॒यांच॒क्रतुः॑ kṣapayā́māsátuḥ / kṣapayā́ṃcakrátuḥ	क्ष॒प॒यामा॒सुः / क्ष॒प॒यांच॒क्रुः kṣapayā́māsúḥ / kṣapayā́ṃcakrúḥ	क्ष॒प॒यांच॒क्रे kṣapayā́ṃcakré	क्ष॒प॒यांच॒क्राते॑ kṣapayā́ṃcakrā́te	क्ष॒प॒यांच॑क्रि॒रे kṣapayā́ṃcakriré
Second	क्ष॒प॒यामासि॑थ / क्ष॒प॒यांच॒कर्थ॑ kṣapayā́mā́sitha / kṣapayā́ṃcakártha	क्ष॒प॒यामा॒सथुः॑ / क्ष॒प॒यांच॒क्रथुः॑ kṣapayā́māsáthuḥ / kṣapayā́ṃcakráthuḥ	क्ष॒प॒यामा॒स / क्ष॒प॒यांच॒क्र kṣapayā́māsá / kṣapayā́ṃcakrá	क्ष॒प॒यांच॑कृ॒षे kṣapayā́ṃcakṛṣé	क्ष॒प॒यांच॒क्राथे॑ kṣapayā́ṃcakrā́the	क्ष॒प॒यांच॑कृ॒ध्वे kṣapayā́ṃcakṛdhvé
First	क्ष॒प॒यामास॑ / क्ष॒प॒यांच॒कर॑ kṣapayā́mā́sa / kṣapayā́ṃcakára	क्ष॒प॒यामा॑सि॒व / क्ष॒प॒यांच॑कृ॒व kṣapayā́māsivá / kṣapayā́ṃcakṛvá	क्ष॒प॒यामा॑सि॒म / क्ष॒प॒यांच॑कृ॒म kṣapayā́māsimá / kṣapayā́ṃcakṛmá	क्ष॒प॒यांच॒क्रे kṣapayā́ṃcakré	क्ष॒प॒यांच॑कृ॒वहे॑ kṣapayā́ṃcakṛváhe	क्ष॒प॒यांच॑कृ॒महे॑ kṣapayā́ṃcakṛmáhe
Participles
	क्ष॒प॒यामा॑सि॒वांस् / क्ष॒प॒यांच॑कृ॒वांस् kṣapayā́māsivā́ṃs / kṣapayā́ṃcakṛvā́ṃs			क्ष॒प॒यांच॑क्रा॒ण kṣapayā́ṃcakrāṇá

Descendants

Sauraseni Prakrit: 𑀔𑀯𑁂𑀤𑀺 (khavedi)
- Gurjara Apabhramsa:
  - Gujarati: ખોવું (khovũ)
- Sauraseni Apabhramsa:
  - Hindustani:
    Hindi: खोना (khonā)
    
    Urdu: کھونا (khonā)

References

^ Mayrhofer, Manfred (1956), “kṣapayati¹”, in Kurzgefasstes Etymologisches Wörterbuch des Altindischen [A Concise Etymological Sanskrit Dictionary]‎^[1] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 286
^ Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “kṣapayati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 189