कृमि
Sanskrit
Alternative scripts
Alternative scripts
- কৃমি (Assamese script)
- ᬓᬺᬫᬶ (Balinese script)
- কৃমি (Bengali script)
- 𑰎𑰴𑰦𑰰 (Bhaiksuki script)
- 𑀓𑀾𑀫𑀺 (Brahmi script)
- ကၖမိ (Burmese script)
- કૃમિ (Gujarati script)
- ਕ੍ਰਮਿ (Gurmukhi script)
- 𑌕𑍃𑌮𑌿 (Grantha script)
- ꦏꦽꦩꦶ (Javanese script)
- 𑂍𑃂𑂧𑂱 (Kaithi script)
- ಕೃಮಿ (Kannada script)
- ក្ឫមិ (Khmer script)
- ກ຺ຣິມິ (Lao script)
- കൃമി (Malayalam script)
- ᡬᡵᡳᠮᡳ (Manchu script)
- 𑘎𑘵𑘦𑘱 (Modi script)
- ᢉᠷᠢᠮᠢ (Mongolian script)
- 𑦮𑧖𑧆𑧒 (Nandinagari script)
- 𑐎𑐺𑐩𑐶 (Newa script)
- କୃମି (Odia script)
- ꢒꢺꢪꢶ (Saurashtra script)
- 𑆑𑆸𑆩𑆴 (Sharada script)
- 𑖎𑖴𑖦𑖰 (Siddham script)
- කෘමි (Sinhalese script)
- 𑩜𑩙𑩴𑩑 (Soyombo script)
- 𑚊𑚢𑚮 (Takri script)
- க்ரிமி (Tamil script)
- కృమి (Telugu script)
- กฺฤมิ (Thai script)
- ཀྲྀ་མི (Tibetan script)
- 𑒏𑒵𑒧𑒱 (Tirhuta script)
- 𑨋𑨼𑨉𑨢𑨁 (Zanabazar Square script)
Etymology
| PIE word |
|---|
| *kʷŕ̥mis |
From Proto-Indo-Aryan *kŕ̥miṣ, from Proto-Indo-Iranian *kŕ̥miš, from Proto-Indo-European *kʷŕ̥mis (“worm”). Cognate with Proto-Slavic *čьrvь (“worm”), Lithuanian kirmi̇̀s (“worm”), and Persian کرم (kerm, “worm”).[1]
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /kŕ̩.mi/
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /kr̩.mi/
Noun
कृमि॑ • (kṛ́mi) stem, m
- a worm, insect (VS., TS., AV., ŚBr., Mn. etc.)
- "a spider" (» कृमितन्तुजाल (kṛ́mi-tantu-jāla))
- a silk-worm (L.)
- a shield-louse (L.)
- an ant (L.)
- lac (red dye caused by insects) (L.)
- name of a son (of उशीनर (uśīnara) Hariv. 1676 ff.; of भजमान (bhajamāna) Hariv. 2002)
- name of an Asura (brother of Rāvaṇa) (L.)
- name of a नागराज (nāga-rāja) (Buddh.)
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | कृमिः॑ (kṛ́miḥ) | कृमी॑ (kṛ́mī) | कृम॑यः (kṛ́mayaḥ) |
| accusative | कृमि॑म् (kṛ́mim) | कृमी॑ (kṛ́mī) | कृमी॑न् (kṛ́mīn) |
| instrumental | कृमि॑णा (kṛ́miṇā) कृम्या॑¹ (kṛ́myā¹) |
कृमि॑भ्याम् (kṛ́mibhyām) | कृमि॑भिः (kṛ́mibhiḥ) |
| dative | कृम॑ये (kṛ́maye) | कृमि॑भ्याम् (kṛ́mibhyām) | कृमि॑भ्यः (kṛ́mibhyaḥ) |
| ablative | कृमेः॑ (kṛ́meḥ) कृम्यः॑¹ (kṛ́myaḥ¹) |
कृमि॑भ्याम् (kṛ́mibhyām) | कृमि॑भ्यः (kṛ́mibhyaḥ) |
| genitive | कृमेः॑ (kṛ́meḥ) कृम्यः॑¹ (kṛ́myaḥ¹) |
कृम्योः॑ (kṛ́myoḥ) | कृमी॑णाम् (kṛ́mīṇām) |
| locative | कृमौ॑ (kṛ́mau) कृमा॑¹ (kṛ́mā¹) |
कृम्योः॑ (kṛ́myoḥ) | कृमि॑षु (kṛ́miṣu) |
| vocative | कृमे॑ (kṛ́me) | कृमी॑ (kṛ́mī) | कृम॑यः (kṛ́mayaḥ) |
- ¹Vedic
Derived terms
- क्रिमि (krimi)
Descendants
- Pali: kimi
- Punjabi: ਕਿਰਮ (kiram, “worm, slug, maggot”)
- Odia: କୃମି (krumi)
- Bengali: কৃমি (krimi)
- Sinhalese: කිමියා (kimiyā)
- → Malayalam: കൃമി (kr̥mi)
- → Tamil: கிருமி (kirumi)
- → Telugu: క్రిమి (krimi)
- → Indonesian: keremi
- >? Romani: kirmo, kermo
Noun
कृमि॑ • (kṛ́mi) stem, f
- name of the wife of उशीनर (uśīnara) and mother of Kṛmi (Hariv. 1675 and VP.; v.l. कृमी (kṛmī))
- name of a river (MBh. VI, 9, 17)
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | कृमिः॑ (kṛ́miḥ) | कृमी॑ (kṛ́mī) | कृम॑यः (kṛ́mayaḥ) |
| accusative | कृमि॑म् (kṛ́mim) | कृमी॑ (kṛ́mī) | कृमीः॑ (kṛ́mīḥ) |
| instrumental | कृम्या॑ (kṛ́myā) कृमी॑¹ (kṛ́mī¹) |
कृमि॑भ्याम् (kṛ́mibhyām) | कृमि॑भिः (kṛ́mibhiḥ) |
| dative | कृम॑ये (kṛ́maye) कृम्यै॑² (kṛ́myai²) कृमी॑¹ (kṛ́mī¹) |
कृमि॑भ्याम् (kṛ́mibhyām) | कृमि॑भ्यः (kṛ́mibhyaḥ) |
| ablative | कृमेः॑ (kṛ́meḥ) कृम्याः॑² (kṛ́myāḥ²) कृम्यै॑³ (kṛ́myai³) |
कृमि॑भ्याम् (kṛ́mibhyām) | कृमि॑भ्यः (kṛ́mibhyaḥ) |
| genitive | कृमेः॑ (kṛ́meḥ) कृम्याः॑² (kṛ́myāḥ²) कृम्यै॑³ (kṛ́myai³) |
कृम्योः॑ (kṛ́myoḥ) | कृमी॑णाम् (kṛ́mīṇām) |
| locative | कृमौ॑ (kṛ́mau) कृम्या॑म्² (kṛ́myām²) कृमा॑¹ (kṛ́mā¹) |
कृम्योः॑ (kṛ́myoḥ) | कृमि॑षु (kṛ́miṣu) |
| vocative | कृमे॑ (kṛ́me) | कृमी॑ (kṛ́mī) | कृम॑यः (kṛ́mayaḥ) |
- ¹Vedic
- ²Later Sanskrit
- ³Brāhmaṇas
References
- ^ Mayrhofer, Manfred (1992), “kṛ́mi-”, in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan][1] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 394
Further reading
- Monier Williams (1899), “कृमि”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 0305, column 2.