कर्पास

Sanskrit

Alternative scripts

কৰ্পাস (Assamese script)
ᬓᬃᬧᬵᬲ (Balinese script)
কর্পাস (Bengali script)
𑰎𑰨𑰿𑰢𑰯𑰭 (Bhaiksuki script)
𑀓𑀭𑁆𑀧𑀸𑀲 (Brahmi script)
ကရ်္ပါသ (Burmese script)
કર્પાસ (Gujarati script)
ਕਰ੍ਪਾਸ (Gurmukhi script)
𑌕𑌰𑍍𑌪𑌾𑌸 (Grantha script)
ꦏꦂꦥꦴꦱ (Javanese script)
𑂍𑂩𑂹𑂣𑂰𑂮 (Kaithi script)
ಕರ್ಪಾಸ (Kannada script)
កប៌ាស (Khmer script)
ກຣ຺ປາສ (Lao script)
കര്പാസ (Malayalam script)
ᡬᠠᡵᢒᠠ᠎᠊ᠠᠰ᠌ᠠ (Manchu script)
𑘎𑘨𑘿𑘢𑘰𑘭 (Modi script)
ᢉᠠᠷᢒᠠᢗᠰᠠ᠋ (Mongolian script)
𑦮𑧈𑧠𑧂𑧑𑧍 (Nandinagari script)
𑐎𑐬𑑂𑐥𑐵𑐳 (Newa script)
କର୍ପାସ (Odia script)
ꢒꢬ꣄ꢦꢵꢱ (Saurashtra script)
𑆑𑆫𑇀𑆥𑆳𑆱 (Sharada script)
𑖎𑖨𑖿𑖢𑖯𑖭 (Siddham script)
කර්‍පාස (Sinhalese script)
𑩜𑩼 𑪙𑩰𑩛𑪁 (Soyombo script)
𑚊𑚤𑚶𑚞𑚭𑚨 (Takri script)
கர்பாஸ (Tamil script)
కర్పాస (Telugu script)
กรฺปาส (Thai script)
ཀ་རྤཱ་ས (Tibetan script)
𑒏𑒩𑓂𑒣𑒰𑒮 (Tirhuta script)
𑨋𑨫𑩇𑨞𑨊𑨰 (Zanabazar Square script)

Etymology

A foreign Wanderwort, likely borrowed from an eastern substrate. Compare Burushaski [script needed] (γupas), Proto-Austroasiatic *k-rn-pas (“cotton”), whence Proto-Mon-Khmer *kpaas (“cotton”)․^[1]^[2]

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /kɐɾ.pɑ́ː.sɐ/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /kɐɾ.pɑː.s̪ɐ/

Noun

क॒र्पास॑ • (karpā́sa) stem, m or n

cotton, Gossypium arboreum (material and plant)

Declension

Masculine a-stem declension of क॒र्पास॑
	singular	dual	plural
nominative	क॒र्पासः॑ (karpā́saḥ)	क॒र्पासौ॑ (karpā́sau) क॒र्पासा॑¹ (karpā́sā¹)	क॒र्पासाः॑ (karpā́sāḥ) क॒र्पासा॑सः¹ (karpā́sāsaḥ¹)
accusative	क॒र्पास॑म् (karpā́sam)	क॒र्पासौ॑ (karpā́sau) क॒र्पासा॑¹ (karpā́sā¹)	क॒र्पासा॑न् (karpā́sān)
instrumental	क॒र्पासे॑न (karpā́sena)	क॒र्पासा॑भ्याम् (karpā́sābhyām)	क॒र्पासैः॑ (karpā́saiḥ) क॒र्पासे॑भिः¹ (karpā́sebhiḥ¹)
dative	क॒र्पासा॑य (karpā́sāya)	क॒र्पासा॑भ्याम् (karpā́sābhyām)	क॒र्पासे॑भ्यः (karpā́sebhyaḥ)
ablative	क॒र्पासा॑त् (karpā́sāt)	क॒र्पासा॑भ्याम् (karpā́sābhyām)	क॒र्पासे॑भ्यः (karpā́sebhyaḥ)
genitive	क॒र्पास॑स्य (karpā́sasya)	क॒र्पास॑योः (karpā́sayoḥ)	क॒र्पासा॑नाम् (karpā́sānām)
locative	क॒र्पासे॑ (karpā́se)	क॒र्पास॑योः (karpā́sayoḥ)	क॒र्पासे॑षु (karpā́seṣu)
vocative	कर्पा॑स (kárpāsa)	कर्पा॑सौ (kárpāsau) कर्पा॑सा¹ (kárpāsā¹)	कर्पा॑साः (kárpāsāḥ) कर्पा॑सासः¹ (kárpāsāsaḥ¹)

¹Vedic

Neuter a-stem declension of क॒र्पास॑
	singular	dual	plural
nominative	क॒र्पास॑म् (karpā́sam)	क॒र्पासे॑ (karpā́se)	क॒र्पासा॑नि (karpā́sāni) क॒र्पासा॑¹ (karpā́sā¹)
accusative	क॒र्पास॑म् (karpā́sam)	क॒र्पासे॑ (karpā́se)	क॒र्पासा॑नि (karpā́sāni) क॒र्पासा॑¹ (karpā́sā¹)
instrumental	क॒र्पासे॑न (karpā́sena)	क॒र्पासा॑भ्याम् (karpā́sābhyām)	क॒र्पासैः॑ (karpā́saiḥ) क॒र्पासे॑भिः¹ (karpā́sebhiḥ¹)
dative	क॒र्पासा॑य (karpā́sāya)	क॒र्पासा॑भ्याम् (karpā́sābhyām)	क॒र्पासे॑भ्यः (karpā́sebhyaḥ)
ablative	क॒र्पासा॑त् (karpā́sāt)	क॒र्पासा॑भ्याम् (karpā́sābhyām)	क॒र्पासे॑भ्यः (karpā́sebhyaḥ)
genitive	क॒र्पास॑स्य (karpā́sasya)	क॒र्पास॑योः (karpā́sayoḥ)	क॒र्पासा॑नाम् (karpā́sānām)
locative	क॒र्पासे॑ (karpā́se)	क॒र्पास॑योः (karpā́sayoḥ)	क॒र्पासे॑षु (karpā́seṣu)
vocative	कर्पा॑स (kárpāsa)	कर्पा॑से (kárpāse)	कर्पा॑सानि (kárpāsāni) कर्पा॑सा¹ (kárpāsā¹)

¹Vedic

Descendants

Dardic:
- Kashmiri:
  Sharada script: 𑆑𑆥𑆱 (kapasa)
  
  Devanagari script: कपस (kapas)
  
  Arabic script: کَپَس (kapas)
- → Proto-Nuristani:
  - Kamkata-viri: karbeso
Pali: kappāsa, kappāsī
Prakrit: 𑀓𑀧𑁆𑀧𑀸𑀲 (kappāsa), 𑀓𑀧𑁆𑀧𑀸𑀲𑀻 (kappāsī)
- Central:
  - Ardhamagadhi Prakrit:
    - Old Awadhi: कपास (kapāsa)
  - Sauraseni Prakrit: 𑀓𑀧𑁆𑀧𑀸𑀲 (kappāsa)
    - Hindustani:
      - Hindi: कपास (kapās)
      - Urdu: کَپَاس (kapās)
- Eastern:
  - Magadhi Prakrit:
    - Assamese: কপাহ (kopah)
    - Bengali: কাপাস (kapaś)
    - Bihari: कपास (kapās)
      - Bhojpuri: कपास (kapās)
    - Odia: କପା (kapā)
- Northern:
  - Khasa Prakrit:
    - Central Pahari:
      - Kumaoni: कपास (kapās)
    - Eastern Pahari:
      - Nepali: कपास (kapās), कबास (kabās), कपासि (kapāsi)
- Northwestern:
  - Paisaci Prakrit:
    - Takka Apabhramsa:
      - Lahnda: کپاہ (kapāh)
      - Punjabi:
        Gurmukhi script: ਕਪਾਹ (kapāh), ਕੁਪਾਹ (kupāh)
        
        Shahmukhi script: کَپَاہ (kapāh), کُپَاہ (kupāh)
    - Vracada Apabhramsa:
      - Sindhi:
        Khudabadi script: 𑊺𑋒𑋠𑋞 (kapāha)
        
        Devanagari script: कपाह (kapāha)
        
        Arabic script: ڪَپَاهَ (kapāha)
- Southern:
  - Helu Prakrit:
    - Dhivehi: ކަފަ (kafa)
    - Sinhalese: කපු (kapu)
  - Maharastri Prakrit: 𑀓𑀧𑁆𑀧𑀸𑀲 (kappāsa)
    - Konkani:
      Devanagari script: काप्पूस (kāppūs)
      
      Kannada script: ಕಾಪ್ಪೂಸ (kāppūsa)
      
      Latin script: kappus
    - Marathi: कपास (kapās), कापूस (kāpūs), कपशी (kapśī)
- Western:
  - Sauraseni Prakrit: 𑀓𑀧𑁆𑀧𑀸𑀲 (kappāsa)
    - Gujarati: કપાસ (kapās)

Borrowed terms

→ Bengali: কর্পাস (korpaś)
→ Burushaski: gupáas
- → Domaaki: [script needed] (gupā́sa)
→ Classical Persian: کَروَاس (karvâs), کرباس (karbâs), کرپاس (karpâs)
- → Aramaic:
  Jewish Literary Aramaic: כרפסא (*karpāsā)
  
  Classical Syriac: ܟܪܒܣܐ (karbāsā)
  - → Arabic: كِرْبَاس (kirbās)
- → Kalasha: کروس (kravas)
- → Khowar: کروس (karvás)
- → Shina: کھیاس (khayās)
→ Newar: कपाय् (kapæ)
→ Arabic: كُرْسُف (kursuf), كُرْفُس (kurfus) — hardly found in use, apparently original form obsolete by the time Arabic is usually attested
- → Ancient Greek: γοσσύπιον (gossúpion)
  - → Latin: gossypium
- → Ottoman Turkish: كرسف (kırsef)
→ Old Armenian: կերպաս (kerpas) (via Iranian)
→ Middle Chinese: 古貝 (MC kuX pajH), 劫波育 (MC kjaep pa yuwk) (possibly via Prakrit)
→ Tocharian B: *kampās
→ Hebrew: כַּרְפַּס (karpás)
- → Ancient Greek: κάρπᾰσος (kárpăsos), κάλπᾰσος (kálpăsos)
  - ⇒ Ancient Greek: καρπᾰ́σινος (karpắsinos, “fabric made of cotton”)
  - → Latin: carbasus (“fabric of cotton”)
→ Malay: kapas
- → Indonesian: kapas
→ Ilocano: kapas
→ Tagalog: kapas
→ Waray-Waray: gapas
→ Khmer: កប្បាស (kɑpbaah)

References

^ Mayrhofer, Manfred (1992), “karpāsa-”, in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎^[1] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 317
^ Mayrhofer, Manfred (1956), “karpā́saḥ”, in Kurzgefasstes Etymologisches Wörterbuch des Altindischen [A Concise Etymological Sanskrit Dictionary]‎^[2] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 174