ईर्ष्यति

Sanskrit

Alternative scripts

ঈৰ্ষ্যতি (Assamese script)
ᬈᬃᬱ᭄ᬬᬢᬶ (Balinese script)
ঈর্ষ্যতি (Bengali script)
𑰃𑰨𑰿𑰬𑰿𑰧𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀈𑀭𑁆𑀱𑁆𑀬𑀢𑀺 (Brahmi script)
ဤရ္ၑျတိ (Burmese script)
ઈર્ષ્યતિ (Gujarati script)
ਈਰ੍ਸ਼੍ਯਤਿ (Gurmukhi script)
𑌈𑌰𑍍𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 (Grantha script)
ꦇꦂꦰꦾꦠꦶ (Javanese script)
𑂆𑂩𑂹𑂭𑂹𑂨𑂞𑂱 (Kaithi script)
ಈರ್ಷ್ಯತಿ (Kannada script)
ឦឞ៌្យតិ (Khmer script)
ອີຣ຺ຩ຺ຍຕິ (Lao script)
ഈര്ഷ്യതി (Malayalam script)
ᡳᡳᡵᢢᠶᠠᢠᡳ (Manchu script)
𑘃𑘨𑘿𑘬𑘿𑘧𑘝𑘱 (Modi script)
ᠢᠢᠷᢔᠶ᠋ᠠᢐᠢ (Mongolian script)
𑦣𑧈𑧠𑧌𑧠𑧇𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐃𑐬𑑂𑐲𑑂𑐫𑐟𑐶 (Newa script)
ଈର୍ଷ୍ଯତି (Odia script)
ꢅꢬ꣄ꢰ꣄ꢫꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆆𑆫𑇀𑆰𑇀𑆪𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖃𑖨𑖿𑖬𑖿𑖧𑖝𑖰 (Siddham script)
ඊර්‍ෂ්‍යති (Sinhalese script)
𑩐𑩑𑩛𑩼 𑪙𑪀 𑪙𑩻𑩫𑩑 (Soyombo script)
𑚃𑚤𑚶𑚶𑚣𑚙𑚮 (Takri script)
ஈர்ஷ்யதி (Tamil script)
ఈర్ష్యతి (Telugu script)
อีรฺษฺยติ (Thai script)
ཨཱི་རྵྱ་ཏི (Tibetan script)
𑒄𑒩𑓂𑒭𑓂𑒨𑒞𑒱 (Tirhuta script)
𑨀𑨁𑨊𑨫𑩇𑨯𑩇𑨪𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

From Proto-Indo-Iranian *Harš-, from Proto-Indo-European *h₁ers- (“to envy, to be jealous”). Cognate with Avestan 𐬀𐬭𐬱- (arš-, “to be envious”), Parthian rsk (“envy”), Persian (rašk, “envy”), Old Armenian հեռ (heṙ, “envy”), Hittite [script needed] (arsanii̯a, “to be envious”), Old English eorsian (“to be malicious”), Lithuanian aršus (“angry”).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /íːɾ.ʂjɐ.ti/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /iːɾ.ʂjɐ.t̪i/

Verb

ईर्ष्य॑ति • (ī́rṣyati) third-singular indicative (class 4, type P, root ईर्ष्)

to envy

Conjugation

Present: ईर्ष्य॑ति (ī́rṣyati), ईर्ष्य॑ते (ī́rṣyate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	ईर्ष्य॑ति ī́rṣyati	ईर्ष्य॑तः ī́rṣyataḥ	ईर्ष्य॑न्ति ī́rṣyanti	ईर्ष्य॑ते ī́rṣyate	ईर्ष्ये॑ते ī́rṣyete	ईर्ष्य॑न्ते ī́rṣyante
Second	ईर्ष्य॑सि ī́rṣyasi	ईर्ष्य॑थः ī́rṣyathaḥ	ईर्ष्य॑थ ī́rṣyatha	ईर्ष्य॑से ī́rṣyase	ईर्ष्ये॑थे ī́rṣyethe	ईर्ष्य॑ध्वे ī́rṣyadhve
First	ईर्ष्या॑मि ī́rṣyāmi	ईर्ष्या॑वः ī́rṣyāvaḥ	ईर्ष्या॑मः / ईर्ष्या॑मसि¹ ī́rṣyāmaḥ / ī́rṣyāmasi¹	ईर्ष्ये॑ ī́rṣye	ईर्ष्या॑वहे ī́rṣyāvahe	ईर्ष्या॑महे ī́rṣyāmahe
Imperative
Third	ईर्ष्य॑तु ī́rṣyatu	ईर्ष्य॑ताम् ī́rṣyatām	ईर्ष्य॑न्तु ī́rṣyantu	ईर्ष्य॑ताम् ī́rṣyatām	ईर्ष्ये॑ताम् ī́rṣyetām	ईर्ष्य॑न्ताम् ī́rṣyantām
Second	ईर्ष्य॑ ī́rṣya	ईर्ष्य॑तम् ī́rṣyatam	ईर्ष्य॑त ī́rṣyata	ईर्ष्य॑स्व ī́rṣyasva	ईर्ष्ये॑थाम् ī́rṣyethām	ईर्ष्य॑ध्वम् ī́rṣyadhvam
First	ईर्ष्या॑णि ī́rṣyāṇi	ईर्ष्या॑व ī́rṣyāva	ईर्ष्या॑म ī́rṣyāma	ईर्ष्यै॑ ī́rṣyai	ईर्ष्या॑वहै ī́rṣyāvahai	ईर्ष्या॑महै ī́rṣyāmahai
Optative/Potential
Third	ईर्ष्ये॑त् ī́rṣyet	ईर्ष्ये॑ताम् ī́rṣyetām	ईर्ष्ये॑युः ī́rṣyeyuḥ	ईर्ष्ये॑त ī́rṣyeta	ईर्ष्ये॑याताम् ī́rṣyeyātām	ईर्ष्ये॑रन् ī́rṣyeran
Second	ईर्ष्येः॑ ī́rṣyeḥ	ईर्ष्ये॑तम् ī́rṣyetam	ईर्ष्ये॑त ī́rṣyeta	ईर्ष्ये॑थाः ī́rṣyethāḥ	ईर्ष्ये॑याथाम् ī́rṣyeyāthām	ईर्ष्ये॑ध्वम् ī́rṣyedhvam
First	ईर्ष्ये॑यम् ī́rṣyeyam	ईर्ष्ये॑व ī́rṣyeva	ईर्ष्ये॑म ī́rṣyema	ईर्ष्ये॑य ī́rṣyeya	ईर्ष्ये॑वहि ī́rṣyevahi	ईर्ष्ये॑महि ī́rṣyemahi
Subjunctive
Third	ईर्ष्या॑त् / ईर्ष्या॑ति ī́rṣyāt / ī́rṣyāti	ईर्ष्या॑तः ī́rṣyātaḥ	ईर्ष्या॑न् ī́rṣyān	ईर्ष्या॑ते / ईर्ष्या॑तै ī́rṣyāte / ī́rṣyātai	ईर्ष्यै॑ते ī́rṣyaite	ईर्ष्य॑न्त / ईर्ष्या॑न्तै ī́rṣyanta / ī́rṣyāntai
Second	ईर्ष्याः॑ / ईर्ष्या॑सि ī́rṣyāḥ / ī́rṣyāsi	ईर्ष्या॑थः ī́rṣyāthaḥ	ईर्ष्या॑थ ī́rṣyātha	ईर्ष्या॑से / ईर्ष्या॑सै ī́rṣyāse / ī́rṣyāsai	ईर्ष्यै॑थे ī́rṣyaithe	ईर्ष्या॑ध्वै ī́rṣyādhvai
First	ईर्ष्या॑णि ī́rṣyāṇi	ईर्ष्या॑व ī́rṣyāva	ईर्ष्या॑म ī́rṣyāma	ईर्ष्यै॑ ī́rṣyai	ईर्ष्या॑वहै ī́rṣyāvahai	ईर्ष्या॑महै ī́rṣyāmahai
Participles
	ईर्ष्य॑त् ī́rṣyat			ईर्ष्य॑माण ī́rṣyamāṇa
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic

Imperfect: ऐर्ष्य॑त् (áirṣyat), ऐर्ष्य॑त (áirṣyata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	ऐर्ष्य॑त् áirṣyat	ऐर्ष्य॑ताम् áirṣyatām	ऐर्ष्य॑न् áirṣyan	ऐर्ष्य॑त áirṣyata	ऐर्ष्ये॑ताम् áirṣyetām	ऐर्ष्य॑न्त áirṣyanta
Second	ऐर्ष्यः॑ áirṣyaḥ	ऐर्ष्य॑तम् áirṣyatam	ऐर्ष्य॑त áirṣyata	ऐर्ष्य॑थाः áirṣyathāḥ	ऐर्ष्ये॑थाम् áirṣyethām	ऐर्ष्य॑ध्वम् áirṣyadhvam
First	ऐर्ष्य॑म् áirṣyam	ऐर्ष्या॑व áirṣyāva	ऐर्ष्या॑म áirṣyāma	ऐर्ष्ये॑ áirṣye	ऐर्ष्या॑वहि áirṣyāvahi	ऐर्ष्या॑महि áirṣyāmahi