इष्टका
Sanskrit
Alternative forms
- इष्टिका (iṣṭikā)
Alternative forms
Alternative scripts
- ইষ্টকা (Assamese script)
- ᬇᬱ᭄ᬝᬓᬵ (Balinese script)
- ইষ্টকা (Bengali script)
- 𑰂𑰬𑰿𑰘𑰎𑰯 (Bhaiksuki script)
- 𑀇𑀱𑁆𑀝𑀓𑀸 (Brahmi script)
- ဣၑ္ဋကာ (Burmese script)
- ઇષ્ટકા (Gujarati script)
- ਇਸ਼੍ਟਕਾ (Gurmukhi script)
- 𑌇𑌷𑍍𑌟𑌕𑌾 (Grantha script)
- ꦆꦰ꧀ꦛꦏꦴ (Javanese script)
- 𑂅𑂭𑂹𑂗𑂍𑂰 (Kaithi script)
- ಇಷ್ಟಕಾ (Kannada script)
- ឥឞ្ដកា (Khmer script)
- ອິຩ຺ຏກາ (Lao script)
- ഇഷ്ടകാ (Malayalam script)
- ᡳᢢᢞᠠᡬᠠᢇ (Manchu script)
- 𑘂𑘬𑘿𑘘𑘎𑘰 (Modi script)
- ᠢᢔᢌᠠᢉᠠᠠ (Mongolian script)
- 𑦢𑧌𑧠𑦸𑦮𑧑 (Nandinagari script)
- 𑐂𑐲𑑂𑐚𑐎𑐵 (Newa script)
- ଇଷ୍ଟକା (Odia script)
- ꢄꢰ꣄ꢜꢒꢵ (Saurashtra script)
- 𑆅𑆰𑇀𑆛𑆑𑆳 (Sharada script)
- 𑖂𑖬𑖿𑖘𑖎𑖯 (Siddham script)
- ඉෂ්ටකා (Sinhalese script)
- 𑩐𑩑𑪀 𑪙𑩦𑩜𑩛 (Soyombo script)
- 𑚂𑚶𑚔𑚊𑚭 (Takri script)
- இஷ்டகா (Tamil script)
- ఇష్టకా (Telugu script)
- อิษฺฏกา (Thai script)
- ཨི་ཥྚ་ཀཱ (Tibetan script)
- 𑒃𑒭𑓂𑒙𑒏𑒰 (Tirhuta script)
- 𑨀𑨁𑨯𑩇𑨔𑨋𑨊 (Zanabazar Square script)
Etymology
Etymology tree
Proto-Indo-Iranian *ištaH
Sanskrit इष्टका
From Proto-Indo-Aryan *íṣṭakaH, from Proto-Indo-Iranian *ištaH (“brick”), possibly from the BMAC substrate.[1][2] Cognate with Avestan 𐬌𐬱𐬙𐬌𐬌𐬀 (ištiia, “brick”), Persian خشت (xešt, “brick”).
Older theories include linking the word to यस् (yas, “to heat up”), i.e. a "baked (heated) brick".[3]
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /íʂ.ʈɐ.kɑː/
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /iʂ.ʈɐ.kɑː/
Noun
इष्ट॑का • (íṣṭakā) stem, f [4]
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | इष्ट॑का (íṣṭakā) | इष्ट॑के (íṣṭake) | इष्ट॑काः (íṣṭakāḥ) |
| accusative | इष्ट॑काम् (íṣṭakām) | इष्ट॑के (íṣṭake) | इष्ट॑काः (íṣṭakāḥ) |
| instrumental | इष्ट॑कया (íṣṭakayā) इष्ट॑का¹ (íṣṭakā¹) |
इष्ट॑काभ्याम् (íṣṭakābhyām) | इष्ट॑काभिः (íṣṭakābhiḥ) |
| dative | इष्ट॑कायै (íṣṭakāyai) | इष्ट॑काभ्याम् (íṣṭakābhyām) | इष्ट॑काभ्यः (íṣṭakābhyaḥ) |
| ablative | इष्ट॑कायाः (íṣṭakāyāḥ) इष्ट॑कायै² (íṣṭakāyai²) |
इष्ट॑काभ्याम् (íṣṭakābhyām) | इष्ट॑काभ्यः (íṣṭakābhyaḥ) |
| genitive | इष्ट॑कायाः (íṣṭakāyāḥ) इष्ट॑कायै² (íṣṭakāyai²) |
इष्ट॑कयोः (íṣṭakayoḥ) | इष्ट॑कानाम् (íṣṭakānām) |
| locative | इष्ट॑कायाम् (íṣṭakāyām) | इष्ट॑कयोः (íṣṭakayoḥ) | इष्ट॑कासु (íṣṭakāsu) |
| vocative | इष्ट॑के (íṣṭake) | इष्ट॑के (íṣṭake) | इष्ट॑काः (íṣṭakāḥ) |
- ¹Vedic
- ²Brāhmaṇas
Descendants
Inherited
- Dardic:
- Pali: iṭṭhakā
- Prakrit: 𑀇𑀝𑁆𑀝𑀸 (iṭṭā)
- Central Indo-Aryan:
- Eastern Indo-Aryan:
- Insular Indo-Aryan:
- >? Sinhalese: උළු (uḷu)
- Northern Indo-Aryan:
- Northwestern Indo-Aryan:
- Southern Indo-Aryan:
- Western Indo-Aryan:
- Prakrit: 𑀇𑀝𑁆𑀝𑀕𑀸 (iṭṭagā), 𑀇𑀝𑁆𑀝𑀸𑀕𑀸 (iṭṭāgā) (with Middle Indo-Aryan -𑀓- (-ka-))
Borrowed
References
- ^ Lubotsky, Alexander (1999), “The Indo-Iranian substratum”, in Early Contacts between Uralic and Indo-European: Linguistic and Archaeological Considerations[1], Helsinki, page 4: “*išt(i̯)a- `brick'”
- ^ Schmitt, Rüdiger (2017–2018), “Chapter XVII: Indo-Iranian”, in Klein, Jared S., Joseph, Brian D., Fritz, Matthias, editors, Handbook of Comparative and Historical Indo-European Linguistics: An International Handbook (Handbücher zur Sprach- und Kommunikationswissenschaft [Handbooks of Linguistics and Communication Science]; 41.2), Berlin; Boston: De Gruyter Mouton, →ISBN, § The lexicon of Indo-Iranian, page 1949: “*išta-, *išti- ‘brick’”
- ^ Mayrhofer, Manfred (1992), “íṣṭakā-”, in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan][2] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 201
- ^ Monier Williams (1899), “इष्टका”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 169/3.
- ^ Morgenstierne, Georg (1938), “'uštu”, in Iranian Pamir Languages (Indo-Iranian Frontier Languages), volume II, Oslo: Instituttet for Sammenlignende Kulturforskning; H. Aschehoug & Co. (W. Nygaard), page Í9Β
Further reading
- Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “istaka”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 72