अर्हति

Sanskrit

Alternative scripts

অৰ্হতি (Assamese script)
ᬅᬃᬳᬢᬶ (Balinese script)
অর্হতি (Bengali script)
𑰀𑰨𑰿𑰮𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀅𑀭𑁆𑀳𑀢𑀺 (Brahmi script)
အရ်္ဟတိ (Burmese script)
અર્હતિ (Gujarati script)
ਅਰ੍ਹਤਿ (Gurmukhi script)
𑌅𑌰𑍍𑌹𑌤𑌿 (Grantha script)
ꦄꦂꦲꦠꦶ (Javanese script)
𑂃𑂩𑂹𑂯𑂞𑂱 (Kaithi script)
ಅರ್ಹತಿ (Kannada script)
អហ៌តិ (Khmer script)
ອຣ຺ຫຕິ (Lao script)
അര്ഹതി (Malayalam script)
ᠠᡵᡥᠠᢠᡳ (Manchu script)
𑘀𑘨𑘿𑘮𑘝𑘱 (Modi script)
ᠠᠷᠾᠠᢐᠢ (Mongolian script)
𑦠𑧈𑧠𑧎𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐀𑐭𑐟𑐶 (Newa script)
ଅର୍ହତି (Odia script)
ꢂꢬ꣄ꢲꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆃𑆫𑇀𑆲𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖀𑖨𑖿𑖮𑖝𑖰 (Siddham script)
අර්‍හති (Sinhalese script)
𑩐𑩼 𑪙𑪂𑩫𑩑 (Soyombo script)
𑚀𑚤𑚶𑚩𑚙𑚮 (Takri script)
அர்ஹதி (Tamil script)
అర్హతి (Telugu script)
อรฺหติ (Thai script)
ཨ་རྷ་ཏི (Tibetan script)
𑒁𑒩𑓂𑒯𑒞𑒱 (Tirhuta script)
𑨀𑨫𑩇𑨱𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

Inherited from Proto-Indo-Aryan *Hárźʰati, from Proto-Indo-Iranian *Hárǰʰati, from Proto-Indo-European *h₂elgʷʰ- (“to be worth; value; gain”). Cognate with Avestan 𐬀𐬭𐬆𐬘𐬀𐬌𐬙𐬌 (ar^əjaⁱti, “to be worth”), Persian (arzidan, “be of value, to be worth”), Ancient Greek ἀλφάνω (alphánō, “to have value; to fetch a price”). Related to अर्घ (arghá, “price, value”).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /ɐ́ɾ.ɦɐ.ti/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /ɐɾ.ɦɐ.t̪i/

Verb

अर्ह॑ति • (árhati) third-singular indicative (class 1, type P, root अर्ह्)

to be worth
to merit, to be worthy of, to deserve
to be entitled to, to have a claim

Conjugation

Forms of Sanskrit verbs are numerous and complicated. The following conjugation shows only a subset of all forms and should be treated as a guide.

Nonfinite Forms: अर्हि॑तुम् (árhitum)
	Undeclinable
Infinitive	अर्हि॑तुम् árhitum
Gerund	अ॒र्हि॒त्वा arhitvā́
	Participles
Masculine/Neuter Gerundive	अर्ह्य॑ / अर्हितव्य / अर्हणीय árhya / arhitavya / arhaṇīya
Feminine Gerundive	अर्ह्या॑ / अर्हितव्या / अर्हणीया árhyā / arhitavyā / arhaṇīyā
Masculine/Neuter Past Passive Participle	अ॒र्हि॒त arhitá
Feminine Past Passive Participle	अ॒र्हि॒ता arhitā́
Masculine/Neuter Past Active Participle	अ॒र्हि॒तव॑त् arhitávat
Feminine Past Active Participle	अ॒र्हि॒तव॑ती arhitávatī

Present: अर्ह॑ति (árhati)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अर्ह॑ति árhati	अर्ह॑तः árhataḥ	अर्ह॑न्ति árhanti	- -	- -	- -
Second	अर्ह॑सि árhasi	अर्ह॑थः árhathaḥ	अर्ह॑थ árhatha	- -	- -	- -
First	अर्हा॑मि árhāmi	अर्हा॑वः árhāvaḥ	अर्हा॑मः / अर्हा॑मसि¹ árhāmaḥ / árhāmasi¹	- -	- -	- -
Imperative
Third	अर्ह॑तु árhatu	अर्ह॑ताम् árhatām	अर्ह॑न्तु árhantu	- -	- -	- -
Second	अर्ह॑ árha	अर्ह॑तम् árhatam	अर्ह॑त árhata	- -	- -	- -
First	अर्हा॑णि árhāṇi	अर्हा॑व árhāva	अर्हा॑म árhāma	- -	- -	- -
Optative/Potential
Third	अर्हे॑त् árhet	अर्हे॑ताम् árhetām	अर्हे॑युः árheyuḥ	- -	- -	- -
Second	अर्हेः॑ árheḥ	अर्हे॑तम् árhetam	अर्हे॑त árheta	- -	- -	- -
First	अर्हे॑यम् árheyam	अर्हे॑व árheva	अर्हे॑म árhema	- -	- -	- -
Subjunctive
Third	अर्हा॑त् / अर्हा॑ति árhāt / árhāti	अर्हा॑तः árhātaḥ	अर्हा॑न् árhān	- -	- -	- -
Second	अर्हाः॑ / अर्हा॑सि árhāḥ / árhāsi	अर्हा॑थः árhāthaḥ	अर्हा॑थ árhātha	- -	- -	- -
First	अर्हा॑णि árhāṇi	अर्हा॑व árhāva	अर्हा॑म árhāma	- -	- -	- -
Participles
	अर्ह॑त् árhat			- -
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic

Imperfect: आर्ह॑त् (ā́rhat)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	आर्ह॑त् ā́rhat	आर्ह॑ताम् ā́rhatām	आर्ह॑न् ā́rhan	- -	- -	- -
Second	आर्हः॑ ā́rhaḥ	आर्ह॑तम् ā́rhatam	आर्ह॑त ā́rhata	- -	- -	- -
First	आर्ह॑म् ā́rham	आर्हा॑व ā́rhāva	आर्हा॑म ā́rhāma	- -	- -	- -

Future: अ॒र्हि॒ष्यति॑ (arhiṣyáti), अ॒र्हि॒ष्यते॑ (arhiṣyáte)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अ॒र्हि॒ष्यति॑ arhiṣyáti	अ॒र्हि॒ष्यतः॑ arhiṣyátaḥ	अ॒र्हि॒ष्यन्ति॑ arhiṣyánti	अ॒र्हि॒ष्यते॑ arhiṣyáte	अ॒र्हि॒ष्येते॑ arhiṣyéte	अ॒र्हि॒ष्यन्ते॑ arhiṣyánte
Second	अ॒र्हि॒ष्यसि॑ arhiṣyási	अ॒र्हि॒ष्यथः॑ arhiṣyáthaḥ	अ॒र्हि॒ष्यथ॑ arhiṣyátha	अ॒र्हि॒ष्यसे॑ arhiṣyáse	अ॒र्हि॒ष्येथे॑ arhiṣyéthe	अ॒र्हि॒ष्यध्वे॑ arhiṣyádhve
First	अ॒र्हि॒ष्यामि॑ arhiṣyā́mi	अ॒र्हि॒ष्यावः॑ arhiṣyā́vaḥ	अ॒र्हि॒ष्यामः॑ / अ॒र्हि॒ष्याम॑सि¹ arhiṣyā́maḥ / arhiṣyā́masi¹	अ॒र्हि॒ष्ये arhiṣyé	अ॒र्हि॒ष्याव॑हे arhiṣyā́vahe	अ॒र्हि॒ष्याम॑हे arhiṣyā́mahe
Participles
	अ॒र्हि॒ष्यत् arhiṣyát			अ॒र्हि॒ष्यमा॑ण arhiṣyámāṇa
Notes	¹Vedic

Conditional: आर्हि॑ष्यत् (ā́rhiṣyat), आर्हि॑ष्यत (ā́rhiṣyata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	आर्हि॑ष्यत् ā́rhiṣyat	आर्हि॑ष्यताम् ā́rhiṣyatām	आर्हि॑ष्यन् ā́rhiṣyan	आर्हि॑ष्यत ā́rhiṣyata	आर्हि॑ष्येताम् ā́rhiṣyetām	आर्हि॑ष्यन्त ā́rhiṣyanta
Second	आर्हि॑ष्यः ā́rhiṣyaḥ	आर्हि॑ष्यतम् ā́rhiṣyatam	आर्हि॑ष्यत ā́rhiṣyata	आर्हि॑ष्यथाः ā́rhiṣyathāḥ	आर्हि॑ष्येथाम् ā́rhiṣyethām	आर्हि॑ष्यध्वम् ā́rhiṣyadhvam
First	आर्हि॑ष्यम् ā́rhiṣyam	आर्हि॑ष्याव ā́rhiṣyāva	आर्हि॑ष्याम ā́rhiṣyāma	आर्हि॑ष्ये ā́rhiṣye	आर्हि॑ष्यावहि ā́rhiṣyāvahi	आर्हि॑ष्यामहि ā́rhiṣyāmahi

Aorist: आर्ही॑त् (ā́rhīt), आर्हि॑ष्ट (ā́rhiṣṭa)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	आर्ही॑त् ā́rhīt	आर्हि॑ष्टाम् ā́rhiṣṭām	आर्हि॑षुः ā́rhiṣuḥ	आर्हि॑ष्ट ā́rhiṣṭa	आर्हि॑षाताम् ā́rhiṣātām	आर्हि॑षत ā́rhiṣata
Second	आर्हीः॑ ā́rhīḥ	आर्हि॑ष्टम् ā́rhiṣṭam	आर्हि॑ष्ट ā́rhiṣṭa	आर्हि॑ष्ठाः ā́rhiṣṭhāḥ	आर्हि॑षाथाम् ā́rhiṣāthām	आर्हि॑ढ्वम् ā́rhiḍhvam
First	आर्हि॑षम् ā́rhiṣam	आर्हि॑ष्व ā́rhiṣva	आर्हि॑ष्म ā́rhiṣma	आर्हि॑षि ā́rhiṣi	आर्हि॑ष्वहि ā́rhiṣvahi	आर्हि॑ष्महि ā́rhiṣmahi
Injunctive
Third	अर्ही॑त् árhīt	अर्हि॑ष्टाम् árhiṣṭām	अर्हि॑षुः árhiṣuḥ	अर्हि॑ष्ट árhiṣṭa	अर्हि॑षाताम् árhiṣātām	अर्हि॑षत árhiṣata
Second	अर्हीः॑ árhīḥ	अर्हि॑ष्टम् árhiṣṭam	अर्हि॑ष्ट árhiṣṭa	अर्हि॑ष्ठाः árhiṣṭhāḥ	अर्हि॑षाथाम् árhiṣāthām	अर्हि॑ढ्वम् árhiḍhvam
First	अर्हि॑षम् árhiṣam	अर्हि॑ष्व árhiṣva	अर्हि॑ष्म árhiṣma	अर्हि॑षि árhiṣi	अर्हि॑ष्वहि árhiṣvahi	अर्हि॑ष्महि árhiṣmahi
Subjunctive
Third	अर्हि॑षत् / अर्हि॑षति árhiṣat / árhiṣati	अर्हि॑षतः árhiṣataḥ	अर्हि॑षन् árhiṣan	अर्हि॑षते / अर्हि॑षातै árhiṣate / árhiṣātai	अर्हि॑षैते árhiṣaite	अर्हि॑षन्त árhiṣanta
Second	अर्हि॑षः / अर्हि॑षसि árhiṣaḥ / árhiṣasi	अर्हि॑षथः árhiṣathaḥ	अर्हि॑षथ árhiṣatha	अर्हि॑षसे / अर्हि॑षासै árhiṣase / árhiṣāsai	अर्हि॑षैथे árhiṣaithe	अर्हि॑षध्वे / अर्हि॑षाध्वै árhiṣadhve / árhiṣādhvai
First	अर्हि॑षाणि árhiṣāṇi	अर्हि॑षाव árhiṣāva	अर्हि॑षाम árhiṣāma	अर्हि॑षै árhiṣai	अर्हि॑षावहे árhiṣāvahe	अर्हि॑षामहे / अर्हि॑षामहै árhiṣāmahe / árhiṣāmahai
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit.

Benedictive/Precative: अ॒र्ह्यात् (arhyā́t) or अ॒र्ह्याः (arhyā́ḥ), अ॒र्हि॒षी॒ष्ट (arhiṣīṣṭá)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Optative/Potential
Third	अ॒र्ह्यात् / अ॒र्ह्याः¹ arhyā́t / arhyā́ḥ¹	अ॒र्ह्यास्ता॑म् arhyā́stām	अ॒र्ह्यासुः॑ arhyā́suḥ	अ॒र्हि॒षी॒ष्ट arhiṣīṣṭá	अ॒र्हि॒षी॒यास्ता॑म्² arhiṣīyā́stām²	अ॒र्हि॒षी॒रन् arhiṣīrán
Second	अ॒र्ह्याः arhyā́ḥ	अ॒र्ह्यास्त॑म् arhyā́stam	अ॒र्ह्यास्त॑ arhyā́sta	अ॒र्हि॒षी॒ष्ठाः arhiṣīṣṭhā́ḥ	अ॒र्हि॒षी॒यास्था॑म्² arhiṣīyā́sthām²	अ॒र्हि॒षी॒ढ्वम् arhiṣīḍhvám
First	अ॒र्ह्यास॑म् arhyā́sam	अ॒र्ह्यास्व॑ arhyā́sva	अ॒र्ह्यास्म॑ arhyā́sma	अ॒र्हि॒षी॒य arhiṣīyá	अ॒र्हि॒षी॒वहि॑ arhiṣīváhi	अ॒र्हि॒षी॒महि॑ arhiṣīmáhi
Notes	¹Vedic ²Uncertain

Perfect: आ॒नर्ह॑ (ānárha), आ॒न॒र्हे (ānarhé)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	आ॒नर्ह॑ ānárha	आ॒न॒र्हतुः॑ ānarhátuḥ	आ॒न॒र्हुः ānarhúḥ	आ॒न॒र्हे ānarhé	आ॒न॒र्हाते॑ ānarhā́te	आ॒न॒र्हि॒रे ānarhiré
Second	आ॒नर्हि॑थ ānárhitha	आ॒न॒र्हथुः॑ ānarháthuḥ	आ॒न॒र्ह ānarhá	आ॒न॒र्हि॒षे ānarhiṣé	आ॒न॒र्हाथे॑ ānarhā́the	आ॒न॒र्हि॒ध्वे ānarhidhvé
First	आ॒नर्ह॑ ānárha	आ॒न॒र्हि॒व ānarhivá	आ॒न॒र्हि॒म ānarhimá	आ॒न॒र्हे ānarhé	आ॒न॒र्हि॒वहे॑ ānarhiváhe	आ॒न॒र्हि॒महे॑ ānarhimáhe
Participles
	आ॒न॒र्ह्वांस् ānarhvā́ṃs			आ॒न॒र्हा॒ण ānarhāṇá

Descendants

Pali: arahati

References

Monier Williams (1899), “अर्हति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 93.