अप्त्य
Sanskrit
Alternative scripts
Alternative scripts
- অপ্ত্য (Assamese script)
- ᬅᬧ᭄ᬢ᭄ᬬ (Balinese script)
- অপ্ত্য (Bengali script)
- 𑰀𑰢𑰿𑰝𑰿𑰧 (Bhaiksuki script)
- 𑀅𑀧𑁆𑀢𑁆𑀬 (Brahmi script)
- အပ္တျ (Burmese script)
- અપ્ત્ય (Gujarati script)
- ਅਪ੍ਤ੍ਯ (Gurmukhi script)
- 𑌅𑌪𑍍𑌤𑍍𑌯 (Grantha script)
- ꦄꦥ꧀ꦠꦾ (Javanese script)
- 𑂃𑂣𑂹𑂞𑂹𑂨 (Kaithi script)
- ಅಪ್ತ್ಯ (Kannada script)
- អប្ត្យ (Khmer script)
- ອປ຺ຕ຺ຍ (Lao script)
- അപ്ത്യ (Malayalam script)
- ᠠᢒᢠᠶᠠ (Manchu script)
- 𑘀𑘢𑘿𑘝𑘿𑘧 (Modi script)
- ᠠᢒᢐᠶᠠ (Mongolian script)
- 𑦠𑧂𑧠𑦽𑧠𑧇 (Nandinagari script)
- 𑐀𑐥𑑂𑐟𑑂𑐫 (Newa script)
- ଅପ୍ତ୍ଯ (Odia script)
- ꢂꢦ꣄ꢡ꣄ꢫ (Saurashtra script)
- 𑆃𑆥𑇀𑆠𑇀𑆪 (Sharada script)
- 𑖀𑖢𑖿𑖝𑖿𑖧 (Siddham script)
- අප්ත්ය (Sinhalese script)
- 𑩐𑩰 𑪙𑩫 𑪙𑩻 (Soyombo script)
- 𑚀𑚞𑚶𑚙𑚶𑚣 (Takri script)
- அப்த்ய (Tamil script)
- అప్త్య (Telugu script)
- อปฺตฺย (Thai script)
- ཨ་པྟྱ (Tibetan script)
- 𑒁𑒣𑓂𑒞𑓂𑒨 (Tirhuta script)
- 𑨀𑨞𑩇𑨙𑩇𑨪 (Zanabazar Square script)
Etymology
From अप् (ap, “water”) + -त्य (-tya).
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /ɐp.tjɐ́/, [ɐp̚.tjɐ́]
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /ɐp.t̪jɐ/, [ɐp̚.t̪jɐ]
Adjective
अ॒प्त्य • (aptyá) stem
- watery
- c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 1.124.5:
- पूर्वे अर्धे रजसो अप्त्यस्य गवां जनित्र्य् अकृत प्र केतुम् ।
व्य् उ प्रथते वितरं वरीय ओभा पृणन्ती पित्रोर् उपस्था ॥- pūrve ardhe rajaso aptyasya gavāṃ janitry akṛta pra ketum.
vy u prathate vitaraṃ varīya obhā pṛṇantī pitror upasthā. - In the east half of the watery region, Uṣā, the Mother of the Cows had shown her banner of rays of light.
Wider and wider still she spread onward, and filled full the laps of both her Parents [sky and earth].
- pūrve ardhe rajaso aptyasya gavāṃ janitry akṛta pra ketum.
- पूर्वे अर्धे रजसो अप्त्यस्य गवां जनित्र्य् अकृत प्र केतुम् ।
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | अ॒प्त्यः (aptyáḥ) | अ॒प्त्यौ (aptyáu) अ॒प्त्या¹ (aptyā́¹) |
अ॒प्त्याः (aptyā́ḥ) अ॒प्त्यासः॑¹ (aptyā́saḥ¹) |
| accusative | अ॒प्त्यम् (aptyám) | अ॒प्त्यौ (aptyáu) अ॒प्त्या¹ (aptyā́¹) |
अ॒प्त्यान् (aptyā́n) |
| instrumental | अ॒प्त्येन॑ (aptyéna) | अ॒प्त्याभ्या॑म् (aptyā́bhyām) | अ॒प्त्यैः (aptyáiḥ) अ॒प्त्येभिः॑¹ (aptyébhiḥ¹) |
| dative | अ॒प्त्याय॑ (aptyā́ya) | अ॒प्त्याभ्या॑म् (aptyā́bhyām) | अ॒प्त्येभ्यः॑ (aptyébhyaḥ) |
| ablative | अ॒प्त्यात् (aptyā́t) | अ॒प्त्याभ्या॑म् (aptyā́bhyām) | अ॒प्त्येभ्यः॑ (aptyébhyaḥ) |
| genitive | अ॒प्त्यस्य॑ (aptyásya) | अ॒प्त्ययोः॑ (aptyáyoḥ) | अ॒प्त्याना॑म् (aptyā́nām) |
| locative | अ॒प्त्ये (aptyé) | अ॒प्त्ययोः॑ (aptyáyoḥ) | अ॒प्त्येषु॑ (aptyéṣu) |
| vocative | अप्त्य॑ (áptya) | अप्त्यौ॑ (áptyau) अप्त्या॑¹ (áptyā¹) |
अप्त्याः॑ (áptyāḥ) अप्त्या॑सः¹ (áptyāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | अ॒प्त्या (aptyā́) | अ॒प्त्ये (aptyé) | अ॒प्त्याः (aptyā́ḥ) |
| accusative | अ॒प्त्याम् (aptyā́m) | अ॒प्त्ये (aptyé) | अ॒प्त्याः (aptyā́ḥ) |
| instrumental | अ॒प्त्यया॑ (aptyáyā) अ॒प्त्या¹ (aptyā́¹) |
अ॒प्त्याभ्या॑म् (aptyā́bhyām) | अ॒प्त्याभिः॑ (aptyā́bhiḥ) |
| dative | अ॒प्त्यायै॑ (aptyā́yai) | अ॒प्त्याभ्या॑म् (aptyā́bhyām) | अ॒प्त्याभ्यः॑ (aptyā́bhyaḥ) |
| ablative | अ॒प्त्यायाः॑ (aptyā́yāḥ) अ॒प्त्यायै॑² (aptyā́yai²) |
अ॒प्त्याभ्या॑म् (aptyā́bhyām) | अ॒प्त्याभ्यः॑ (aptyā́bhyaḥ) |
| genitive | अ॒प्त्यायाः॑ (aptyā́yāḥ) अ॒प्त्यायै॑² (aptyā́yai²) |
अ॒प्त्ययोः॑ (aptyáyoḥ) | अ॒प्त्याना॑म् (aptyā́nām) |
| locative | अ॒प्त्याया॑म् (aptyā́yām) | अ॒प्त्ययोः॑ (aptyáyoḥ) | अ॒प्त्यासु॑ (aptyā́su) |
| vocative | अप्त्ये॑ (áptye) | अप्त्ये॑ (áptye) | अप्त्याः॑ (áptyāḥ) |
- ¹Vedic
- ²Brāhmaṇas
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | अ॒प्त्यम् (aptyám) | अ॒प्त्ये (aptyé) | अ॒प्त्यानि॑ (aptyā́ni) अ॒प्त्या¹ (aptyā́¹) |
| accusative | अ॒प्त्यम् (aptyám) | अ॒प्त्ये (aptyé) | अ॒प्त्यानि॑ (aptyā́ni) अ॒प्त्या¹ (aptyā́¹) |
| instrumental | अ॒प्त्येन॑ (aptyéna) | अ॒प्त्याभ्या॑म् (aptyā́bhyām) | अ॒प्त्यैः (aptyáiḥ) अ॒प्त्येभिः॑¹ (aptyébhiḥ¹) |
| dative | अ॒प्त्याय॑ (aptyā́ya) | अ॒प्त्याभ्या॑म् (aptyā́bhyām) | अ॒प्त्येभ्यः॑ (aptyébhyaḥ) |
| ablative | अ॒प्त्यात् (aptyā́t) | अ॒प्त्याभ्या॑म् (aptyā́bhyām) | अ॒प्त्येभ्यः॑ (aptyébhyaḥ) |
| genitive | अ॒प्त्यस्य॑ (aptyásya) | अ॒प्त्ययोः॑ (aptyáyoḥ) | अ॒प्त्याना॑म् (aptyā́nām) |
| locative | अ॒प्त्ये (aptyé) | अ॒प्त्ययोः॑ (aptyáyoḥ) | अ॒प्त्येषु॑ (aptyéṣu) |
| vocative | अप्त्य॑ (áptya) | अप्त्ये॑ (áptye) | अप्त्या॑नि (áptyāni) अप्त्या॑¹ (áptyā¹) |
- ¹Vedic
References
- Monier Williams (1899), “अप्त्य”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 47, column 3.