دریا

Munji

Noun

دریا (daryā)

  1. river

Ottoman Turkish

Etymology

From Persian دریا (daryâ).

Noun

دریا • (derya)

  1. (geography) river
    Synonym: ایرماق (ırmaq)
  2. (geography) sea
    Synonym: دݣز (deŋiz)

Proper noun

دریا • (Derya)

  1. a female given name, Derya or Darya

References

  • Redhouse, J. W. (1884), “sea”, in A Lexicon, English and Turkish, 3rd edition, Constantinople: A. H. Boyajian, page 667

Persian

Alternative forms

Etymology

    Inherited from Middle Persian [script needed] (dlydʾp̄ /⁠drayāb⁠/, sea), from Old Persian 𐎭𐎼𐎹 (d-r-y /⁠draya⁠/, ocean, sea) + Middle Persian ʾp̄ (āb).

    Pronunciation

     

    Readings
    Classical reading? daryā
    Dari reading? daryā
    Iranian reading? daryâ
    Tajik reading? daryo
    • Audio (Iran):(file)
    • (dialectal, Bushehr, Abadan) IPA(key): [deɾˈjɒː] (deryâ)

    Noun

    دریا • (daryā / daryâ) (plural دریاها (daryā-hā / daryâ-hâ), Tajik spelling дарё)

    1. sea; ocean
      Synonyms: اُقْیانوس (oqyânus, ocean), بَحْر (bahr, sea), زِراه (zerâh, sea, ocean)
      در کنار دریاdar kenâr-e daryâon the seashore
      دریا در چرخه آب نقش دارد.
      daryâ dar čarxe-ye âb naqš dârad.
      The ocean plays a role in the water cycle.
      • c. 1320, Amīr Khusraw Dihlavī, “Ghazal 3”, in دیوانِ امیرخسرو دهلوی [Divan of Amīr Khusraw]‎[1]:
        ز عشق ار عاشقی میرد، گنه بر عشق ننهد کس
        که بهر غرقه کردن عیب نتوان کرد دریا را
        zi išq ar āšiqē mīrad gunah bar išq na-nihad kas
        ki bahr-i ġarqa kardan ayb na-tawan kard daryā
        If the lover dies of love, nobody holds love accountable,
        For one does not blame the sea when a person drowns.
        (Classical Persian transliteration)
      • mid-1600s, Ṣāʾib-i Tabrīzī, “Ghazal 1012”, in دیوان [Dīvān]‎[2]:
        با کمال احتیاج از خلق استغنا خوش است
        با دهان خشک مردن بر لب دریا خوش است
        bā kamāl-i ihtiyāj az xalq istiġnā xwaš ast
        bā dahān-i xušk mordan bar lab-i daryā xwaš ast
        To disdain people’s help at the utmost height of neediness is fitting;
        To die with a dry mouth at the shore of the ocean is fitting.
        (Classical Persian transliteration)
    2. (Tajik; elsewhere obsolete or fossilized) river
      Synonyms: رود (rud), رودْخانِه (rudxâne), نَهْر (nahr)
      آمو دریاâmu daryâthe River Oxus
      • c. 1011, Abu'l-Qāsim Firdawsī, “The Tale of Rustam and Isfandiyār”, in شاهنامه [Book of Kings]‎[3]:
        بدو گفت چون رستم پیلتن
        ندیده بود کس بهر انجمن
        دل شیر دارد تن ژنده پیل
        نهنگان برآرد ز دریای نیل
        bad-ō guft čōn rustam-i pīltan
        na-dīda būd kas ba har anjuman
        dil-i šēr dārad tan-i žanda pīl
        nahangān bar-ārad zi daryā-yi nīl
        He told him, "The elephant-bodied Rustam's like
        Has not been seen by anyone in any tribe.
        He has a lion's heart and a huge elephant's body,
        And he drags out the crocodiles from the River Nile."
        (Classical Persian romanization)

    Derived terms

    • آمو دریا (âmu daryâ)
    • دریائی (daryâ'i, marine)
    • دریابان (daryâ-bân)
    • دریازده (daryâ-zade)
    • دریانورد (daryâ-navard)
    • دریانوردی (daryâ-navardi)
    • دریاچه (daryâče, lake)
    • دریاکنار (daryâ-kenâr)
    • دریایی (daryâyi, marine)
    • دل به دریا زدن (del be daryâ zadan)
    • سیر دریا (sir daryâ)

    Borrowed terms

    • Assamese: দৰিয়া (doria)
    • Azerbaijani:
      Arabic script: دَرْیا
      Cyrillic script: дәрја
      Latin script: dərya
    • Bengali: দরিয়া (doriẏa)
    • Brahui: دَرْیَاب (daryáb, sea; lake)
    • Chagatai: دَرْیا (dryā)
      • Uyghur:
        Arabic script: دەريا (derya)
        Cyrillic script: дәрия (deriya) (Kazakhstan)
      • Uzbek:
        Arabic script: دَرْیا (Afghanistan)
        Cyrillic script: дарё (daryo)
        Latin script: daryo
      • Manchu: ᡩᠠᡵᡳᠶᠠ (dariya) (transliteration)
    • Gujarati: દરિયો (dariyo)
    • Hindustani:
      Hindi: दरिया (dariyā), दर्या (daryā)
      Urdu: دَرْیا (daryā)
    • Kashmiri:
      Devanagari script: दरिया (dariyā)
      Arabic script: دَرْیا (daryā)
    • Kazakh:
      Arabic script: داريا, دايرا
      Cyrillic script: дария (dariä), дайра (daira)
    • Kurdish:
      Northern Kurdish: derya, derîya, deriya
      Central Kurdish: دەریا (derya)
    • Kyrgyz: дарыя (darıya)
    • Ottoman Turkish: دَرْیا (deryâ)
    • Pashto: دَرْیاب (daryā́b, sea; lake)
    • Punjabi:
      Gurmukhi script: ਦਰਿਆ (dariā)
      Shahmukhi script: دَرْیا (daryā)
    • Talysh:
      Central Talysh, Southern Talysh: دَرْیا (daryā)
      Northern Talysh: dərya (daryā)
    • Turkmen: derýa

    Proper noun

    دَرْیا • (daryâ)

    1. a female given name, Darya, from Middle Persian

    Descendants

    References

    • MacKenzie, D. N. (1971), “drayā(b)”, in A concise Pahlavi dictionary, London, New York, Toronto: Oxford University Press

    Punjabi

    Etymology

    From Classical Persian دریا (daryā).

    Noun

    دریا • (daryām (Gurmukhi spelling ਦਰਿਆ)

    1. (geography) river

    Synonyms

    Urdu

    Etymology

      Borrowed from Classical Persian دَرْیَا (daryā), from Middle Persian [script needed] (dlydʾp̄ /⁠drayāb⁠/, sea), from Old Persian 𐎭𐎼𐎹 (d-r-y /⁠draya⁠/, ocean, sea) + Middle Persian ʾp̄ (āb).

      Pronunciation

      Noun

      دَرْیا • (daryām (Hindi spelling दर्या)

      1. river
        Synonyms: رُود (rūd), نَدی (nadī)
        وہ دریا کنارے کھڑی ہے
        vo daryā kināre khaṛī hai
        she is standing at the bank of the river
      2. (literary) sea
        Synonyms: سَمَنْدَر (samandar), ساگَر (sāgar)

      Derived terms

      Uzbek

      Noun

      دریا (daryo) (plural دریالر)

      1. Afghan Uzbek spelling of daryo

      Further reading

      • Aimaq, Dr. Fayzullah (2007), “دریا”, in فرهنگ اوزبیکی به فارسی / دری [farhang-i ōzbēkī ba fārsī / darī, Uzbek-Persian/Dari dictionary] (overall work in Persian), page 172