Ottoman Turkish
Etymology
Inherited from Proto-Turkic *bȫgček (“insect”), a diminutive of *bȫg (“camel spider”). Cognate with Azerbaijani böcək, Bashkir бөжәк (böjək), Crimean Tatar böcek, Kazakh бөжек (böjek) and Turkmen möjek.
Noun
بوجك • (böcek)
- insect, any arthropod in the Insecta class characterized by six legs
- Synonym: حشره (haşere)
- (colloquial) insect, bug, any small arthropod similar to an insect
- Synonyms: حشره (haşere), هامه (hamme)
- spiny lobster, rock lobster, any crustacean in the family Palinuridae
- (formerly) member of the imperial secret police organization, composed of former thieves and pickpockets
Declension
Declension of بوجك (böcek)
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
بوجك (böcek)
|
بوجكلر (böcekler)
|
| definite accusative
|
بوجكی (böceği)
|
بوجكلری (böcekleri)
|
| dative
|
بوجكه (böceğe)
|
بوجكلره (böceklere)
|
| locative
|
بوجكده (böcekde)
|
بوجكلرده (böceklerde)
|
| ablative
|
بوجكدن (böcekden)
|
بوجكلردن (böceklerden)
|
| genitive
|
بوجكك (böceğiñ)
|
بوجكلرك (böcekleriñ)
|
Possessive forms
| 1st person singular
|
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
بوجكم (böceğim)
|
بوجكلرم (böceklerim)
|
| definite accusative
|
بوجكمی (böceğimi)
|
بوجكلرمی (böceklerimi)
|
| dative
|
بوجكمه (böceğime)
|
بوجكلرمه (böceklerime)
|
| locative
|
بوجكمده (böceğimde)
|
بوجكلرمده (böceklerimde)
|
| ablative
|
بوجكمدن (böceğimden)
|
بوجكلرمدن (böceklerimden)
|
| genitive
|
بوجكمك (böceğimiñ)
|
بوجكلرمك (böceklerimiñ)
|
| 2nd person singular
|
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
بوجكك (böceğiñ)
|
بوجكلرك (böcekleriñ)
|
| definite accusative
|
بوجككی (böceğiñi)
|
بوجكلركی (böcekleriñi)
|
| dative
|
بوجككه (böceğiñe)
|
بوجكلركه (böcekleriñe)
|
| locative
|
بوجككده (böceğiñde)
|
بوجكلركده (böcekleriñde)
|
| ablative
|
بوجككدن (böceğiñden)
|
بوجكلركدن (böcekleriñden)
|
| genitive
|
بوجككك (böceğiñiñ)
|
بوجكلركك (böcekleriñiñ)
|
| 3rd person singular
|
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
بوجكی (böceği)
|
بوجكلری (böcekleri)
|
| definite accusative
|
بوجكنی (böceğini)
|
بوجكلرینی (böceklerini)
|
| dative
|
بوجكنه (böceğine)
|
بوجكلرینه (böceklerine)
|
| locative
|
بوجكنده (böceğinde)
|
بوجكلرنده (böceklerinde)
|
| ablative
|
بوجكندن (böceğinden)
|
بوجكلرندن (böceklerinden)
|
| genitive
|
بوجكنك (böceğiniñ)
|
بوجكلرینك (böcekleriniñ)
|
| 1st person plural
|
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
بوجكمز (böceğimiz)
|
بوجكلرمز (böceklerimiz)
|
| definite accusative
|
بوجكمزی (böceğimizi)
|
بوجكلرمزی (böceklerimizi)
|
| dative
|
بوجكمزه (böceğimize)
|
بوجكلرمزه (böceklerimize)
|
| locative
|
بوجكمزده (böceğimizde)
|
بوجكلرمزده (böceklerimizde)
|
| ablative
|
بوجكمزدن (böceğimizden)
|
بوجكلرمزدن (böceklerimizden)
|
| genitive
|
بوجكمزك (böceğimiziñ)
|
بوجكلرمزك (böceklerimiziñ)
|
| 2nd person plural
|
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
بوجككز (böceğiñiz)
|
بوجكلركز (böcekleriñiz)
|
| definite accusative
|
بوجككزی (böceğiñizi)
|
بوجكلركزی (böcekleriñizi)
|
| dative
|
بوجككزه (böceğiñize)
|
بوجكلركزه (böcekleriñize)
|
| locative
|
بوجككزده (böceğiñizde)
|
بوجكلركزده (böcekleriñizde)
|
| ablative
|
بوجككزدن (böceğiñizden)
|
بوجكلركزدن (böcekleriñizden)
|
| genitive
|
بوجككزك (böceğiñiziñ)
|
بوجكلركزك (böcekleriñiziñ)
|
| 3rd person plural
|
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
بوجكلری (böcekleri)
|
بوجكلری (böcekleri)
|
| definite accusative
|
بوجكلرینی (böceklerini)
|
بوجكلرینی (böceklerini)
|
| dative
|
بوجكلرینه (böceklerine)
|
بوجكلرینه (böceklerine)
|
| locative
|
بوجكلرنده (böceklerinde)
|
بوجكلرنده (böceklerinde)
|
| ablative
|
بوجكلرندن (böceklerinden)
|
بوجكلرندن (böceklerinden)
|
| genitive
|
بوجكلرینك (böcekleriniñ)
|
بوجكلرینك (böcekleriniñ)
|
|
Derived terms
- آتش بوجكی (ateş böceği, “firefly”)
- آغستوس بوجكی (ağustos böceği, “cicada”)
- ایپك بوجكی (ipek böceği, “silkworm”)
- بوجك باشی (böcek başı, “chief of the secret police organization”)
- بوجك گبی (böcek gibi, “insect-like”)
- بوجكلنمك (böceklenmek, “to become infested by insects”)
- بوجكلی (böcekli, “full of insects”)
- بوق بوجكی (bok böceği, “dung beetle”)
- تسبیح بوجكی (tesbih böceği, “woodlouse”)
- حمام بوجكی (hamam böceği, “cockroach”)
- سوموكلو بوجك (sümüklü böcek, “snail, slug”)
- قامش بوجكی (kamış böceği, “leaf beetle”)
- قفتان بوجكی (kaftan böceği, “ladybird”)
- مازو بوجكی (mazı böceği, “gall wasp”)
- مایس بوجكی (mayıs böceği, “cockchafer”)
- پاپوج بوجكی (pabuc böceği, “cricket”)
- یلدز بوجكی (yıldız böceği, “glowworm”)
Descendants
- Turkish: böcek
- → Armenian: պէօճէկ (pēōčēk), բէօջա̈գյ (bēōǰägy)
- → Laz: ბოჯეღი (boceği)
Further reading
- Çağbayır, Yaşar (2007), “böcek”, in Ötüken Türkçe Sözlük (in Turkish), volume 1, Istanbul: Ötüken Neşriyat, page 670
- Hindoglu, Artin (1838), “بوجك”, in Hazine-i lûgat ou dictionnaire abrégé turc-français[1], Vienna: F. Beck, page 128b
- Kélékian, Diran (1911), “بوجك”, in Dictionnaire turc-français[2] (in French), Constantinople: Mihran, page 280
- Meninski, Franciszek à Mesgnien (1687), “Insectum”, in Complementum thesauri linguarum orientalium, seu onomasticum latino-turcico-arabico-persicum, simul idem index verborum lexici turcico-arabico-persici, quod latinâ, germanicâ, aliarumque linguarum adjectâ nomenclatione nuper in lucem editum[3], Vienna, column 823
- Meninski, Franciszek à Mesgnien (1680), “بوجك”, in Thesaurus linguarum orientalium, Turcicae, Arabicae, Persicae, praecipuas earum opes à Turcis peculiariter usurpatas continens, nimirum Lexicon Turkico-Arabico-Persicum[4], Vienna, column 910
- Nişanyan, Sevan (2002–), “böcek”, in Nişanyan Sözlük
- Redhouse, James W. (1890), “بوجك”, in A Turkish and English Lexicon[5], Constantinople: A. H. Boyajian, page 392