Chagatai
Etymology
Inherited from Proto-Turkic *agïŕ.
Noun
آغز • (aġız or aġz)
- mouth
Declension
Declension of آغز (aġız)
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
آغز
aġız
|
آغزلار
aġızlar
|
| genitive
|
آغزنینگ
aġıznıng
|
آغزلارنینگ
aġızlarnıng
|
| definite accusative
|
آغزنی
aġıznı
|
آغزلارنی
aġızlarnı
|
| dative
|
آغزغە
aġızġa
|
آغزلارغە
aġızlarġa
|
| ablative
|
آغزدین
aġızdın
|
آغزلاردین
aġızlardın
|
| locative
|
آغزدە
aġızda
|
آغزلاردە
aġızlarda
|
possessive forms
| first person singular
|
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
آغزیم
aġızım
|
آغزلاریم
aġızlarım
|
| genitive
|
آغزیمنینگ
aġızımnıng
|
آغزلاریمنینگ
aġızlarımnıng
|
| definite accusative
|
آغزیمنی
aġızımnı
|
آغزلاریمنی
aġızlarımnı
|
| dative
|
آغزیمغە
aġızımġa
|
آغزلاریمغە
aġızlarımġa
|
| ablative
|
آغزیمدین
aġızımdın
|
آغزلاریمدین
aġızlarımdın
|
| locative
|
آغزیمدە
aġızımda
|
آغزلاریمدە
aġızlarımda
|
| second person singular*
|
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
آغزینگ
aġızıng
|
آغزلارینگ
aġızlarıng
|
| genitive
|
آغزینگنینگ
aġızıngnıng
|
آغزلارینگنینگ
aġızlarıngnıng
|
| definite accusative
|
آغزینگنی
aġızıngnı
|
آغزلارینگنی
aġızlarıngnı
|
| dative
|
آغزینگغە
aġızıngġa
|
آغزلارینگغە
aġızlarıngġa
|
| ablative
|
آغزینگدین
aġızıngdın
|
آغزلارینگدین
aġızlarıngdın
|
| locative
|
آغزینگدە
aġızıngda
|
آغزلارینگدە
aġızlarıngda
|
| third person singular
|
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
آغزی
aġızı
|
آغزلاری
aġızları
|
| genitive
|
آغزینینگ
aġızınıng
|
آغزلارینینگ
aġızlarınıng
|
| definite accusative
|
آغزینی
aġızını
|
آغزلارینی
aġızlarını
|
| dative
|
آغزیغە
aġızıġa
|
آغزلاریغە
aġızlarıġa
|
| ablative
|
آغزیدین
aġızıdın
|
آغزلاریدین
aġızlarıdın
|
| locative
|
آغزیدە
aġızıda
|
آغزلاریدە
aġızlarıda
|
| first person plural
|
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
آغزیمیز
aġızımız
|
آغزلاریمیز
aġızlarımız
|
| genitive
|
آغزیمیزنینگ
aġızımıznıng
|
آغزلاریمیزنینگ
aġızlarımıznıng
|
| definite accusative
|
آغزیمیزنی
aġızımıznı
|
آغزلاریمیزنی
aġızlarımıznı
|
| dative
|
آغزیمیزغە
aġızımızġa
|
آغزلاریمیزغە
aġızlarımızġa
|
| ablative
|
آغزیمیزدین
aġızımızdın
|
آغزلاریمیزدین
aġızlarımızdın
|
| locative
|
آغزیمیزدە
aġızımızda
|
آغزلاریمیزدە
aġızlarımızda
|
| second person plural*
|
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
آغزینگیز
aġızıngız
|
آغزلارینگیز
aġızlarıngız
|
آغزینگلار
aġızınglar
|
آغزلارینگلار
aġızlarınglar
|
| genitive
|
آغزینگیزنینگ
aġızıngıznıng
|
آغزلارینگیزنینگ
aġızlarıngıznıng
|
آغزینگلارنینگ
aġızınglarnıng
|
آغزلارینگلارنینگ
aġızlarınglarnıng
|
| definite accusative
|
آغزینگیزنی
aġızıngıznı
|
آغزلارینگیزنی
aġızlarıngıznı
|
آغزینگلارنی
aġızınglarnı
|
آغزلارینگلارنی
aġızlarınglarnı
|
| dative
|
آغزینگیزغە
aġızıngızġa
|
آغزلارینگیزغە
aġızlarıngızġa
|
آغزینگلارغە
aġızınglarġa
|
آغزلارینگلارغە
aġızlarınglarġa
|
| ablative
|
آغزینگیزدین
aġızıngızdın
|
آغزلارینگیزدین
aġızlarıngızdın
|
آغزینگلاردین
aġızınglardın
|
آغزلارینگلاردین
aġızlarınglardın
|
| locative
|
آغزینگیزدە
aġızıngızda
|
آغزلارینگیزدە
aġızlarıngızda
|
آغزینگلاردە
aġızınglarda
|
آغزلارینگلاردە
aġızlarınglarda
|
| third person plural
|
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
آغزلاری
aġızları
|
آغزلاری
aġızları
|
آغزی
aġızı
|
آغزلاری
aġızları
|
| genitive
|
آغزلارینینگ
aġızlarınıng
|
آغزلارینینگ
aġızlarınıng
|
آغزینینگ
aġızınıng
|
آغزلارینینگ
aġızlarınıng
|
| definite accusative
|
آغزلارینی
aġızlarını
|
آغزلارینی
aġızlarını
|
آغزینی
aġızınglarnı
|
آغزلارینی
aġızlarınglarnı
|
| dative
|
آغزلاریغە
aġızlarıġa
|
آغزلاریغە
aġızlarıġa
|
آغزیغە
aġızıġa
|
آغزلاریغە
aġızlarıġa
|
| ablative
|
آغزلاریدین
aġızlarıdın
|
آغزلاریدین
aġızlarıdın
|
آغزیدین
aġızıdın
|
آغزلاریدین
aġızlarıdın
|
| locative
|
آغزلاریدە
aġızlarıda
|
آغزلاریدە
aġızlarıda
|
آغزیدە
aġızıda
|
آغزلاریدە
aġızlarıda
|
| *second person singular forms are informal, for polite second person singular forms use second person plural forms
|
|
Descendants
- Uyghur: ئېغىز (ëghiz)
- Uzbek:
- Latin script: ogʻiz
- Cyrillic script: оғиз (ogʻiz)
- Afghan Uzbek: آغِیز (ogʻiz)
Further reading
- Shaw, Robert Barkley (1880), “آغز”, in “Turki-English vocabulary” (chapter 2), in A Sketch of the Turki Language as Spoken in Eastern Turkistan (Káshgar and Yarkand)[1], Calcutta: Baptist Mission Press, page 11
- Jarring, Gunnar (1964), “آغز”, in An Eastern Turki-English Dialect Dictionary[2], C.W.K. Gleerup, page 14
Old Anatolian Turkish
Etymology
From Proto-Turkic *āgïŕ.
Noun
آغِزْ or آغُزْ • (āġız, aġız or āġuz, aġuz)
- mouth
Descendants
- Azerbaijani: ağız
- Gagauz: aaz
- Ottoman Turkish: آغز (ağız)
- → Persian: آغوز (âġuz)
Ottoman Turkish
Etymology 1
Inherited from Old Anatolian Turkish آغِزْ (aġız), from Proto-Turkic *āgïŕ.
Noun
آغز • (ağız)
- mouth (the opening through which food is ingested)
1892 April 9, معارف [ma'arif, Knowledge], دكز پارلتیلری [deniz parıltıları, sea sparkles], page 194:حیوانات مذكوره ارهسنده (نوقتی لوقا میلیاریس) نامیله یاد ایدیلن حیوان ۱ :۱۵،۰ میلیمتره قطرنده و شفتالی بیجمنده اولوب یاریق بیچمنده اولان آغزینك اطرافی استطالهلری حاوی اولوب اورتهسنده كوزلری مقامنده اوفق بر كرهجك واردر كه درونی یشیل موجهلی قرمزی رنكده دهنه بر ماده ایله طولودر كه آغزی آچیق بولندیغی زمان غایت آچیق و پارلاق بر قرمزی رنك عرض ایدر.- Hayvanat-i mezkure arasında (Noktiluka miliaris) namile yad edilen hayvan 1 : 15.0 milimetre kutrunda ve şeftali biçiminde olup yarık biçiminde olan ağzının etrafı istitaleleri havi olup ortasında gözleri makamında ufak bir kürecik vardır ki derunu yeşil mevceli kırmızı renkte deheni bir madde ile doludur ki ağzı açık bulunduğu zaman gayet açık ve parlak bir kırmızı renk arzedir.
- (please add an English translation of this quotation)
- aperture, orifice
- Synonym: فتحه (fetha)
Derived terms
- آغز اوتی (ağız otu, “primer of a gun”)
- آغز بوزمق (ağız bozmak, “to say foul things, to be injurious”)
- آغز صویی (ağız suyu, “saliva”)
- آغز قوقوسی (aǧız kokusu, “halitosis”)
- آغزسز (ağızsız, “mouthless; soft-spoken and tacit”)
- آغزلق (ağızlık, “stem, barrel”)
- آغزلو (ağızlı, “having a mouth or orifice”)
- آغزنده دیلی یوق (ağzında dili yok, “who never complains”)
- آغزنه قدر طولو (ağzına kadar dolu, “crammed”)
- آغزه آلمق (ağza almak, “to mention, to touch upon in talk”)
- آغزه دوشمك (ağza düşmek, “to become talked about everywhere, to get on everyone's lips”)
- آغزی آچیق (ağzı açık, “stupid, foolish”)
- آغزی بوزوق (ağzı bozuk, “person inclining to verbal injury, foulmouth”)
- آغزی بیوك (ağzı büyük, “big mouth”)
- آغزی وار دیلی یوق (ağzı var dili yok, “who never complains”)
- قورت آغزی (kurt ağızı, “dovetail joint”)
Descendants
Etymology 2
From Proto-Turkic *aguŕ.
Noun
آغز • (ağız)
- colostrum, the first milk of a female mammal after birth
Descendants
References
- Meninski, Franciszek à Mesgnien (1680), “آغز”, in Thesaurus linguarum orientalium, Turcicae, Arabicae, Persicae, praecipuas earum opes à Turcis peculiariter usurpatas continens, nimirum Lexicon Turkico-Arabico-Persicum[3], Vienna, column 303
- Redhouse, James W. (1890), “آغز”, in A Turkish and English Lexicon[4], Constantinople: A. H. Boyajian, page 150