хотун
Yakut
Alternative forms
- хатын (qatïn) — dialectal
Etymology
Either from Proto-Turkic *xātun (“queen, lady”), or possibly from a Mongolic source. Compare Mongolian ᠬᠠᠳᠤᠨ (qadun).
Pronunciation
- IPA(key): /qɔtʊn/
- Hyphenation: хо‧тун
Noun
хотун • (qotun)
- lady
- mother-in-law
- wife
- дьиэлээх хотун ― jieleeq qotun ― mistress of the house
- (card games) queen
- эбиэн хотуна ― ebien qotuna ― Queen of Spades
- (figurative) mother
Declension
| singular | plural | ||
|---|---|---|---|
| nominative | хотун (qotun) | хотунлр (qotunlr) | |
| partitive | хотунт (qotunt) | ||
| accusative | indefinite | хотун (qotun) | хотунлр (qotunlr) |
| definite | хотунн (qotunn) | ||
| dative | хотун (qotun) | хотунлрг (qotunlrg) | |
| adjectival locative |
хотунтҕ (qotuntğ) | хотунлрдҕ (qotunlrdğ) | |
| ablative | хотунттн (qotunttn) | хотунлртн (qotunlrtn) | |
| instrumental | хотуннн (qotunnn) | хотунлрнн (qotunlrnn) | |
| comitative | хотунлн (qotunln) | хотунлрдн (qotunlrdn) | |
| sociative | хотунтр (qotuntr) | хотунлрдр (qotunlrdr) | |
| obsolete comparative |
хотунтк (qotuntk) | хотунлрдк (qotunlrdk) | |
| elative | хотунтҕр (qotuntğr) | хотунлрдҕр (qotunlrdğr) | |
| singular | plural | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | |
| мин (min) | эн (en) | кини (kini) | биһиги (bihigi) | эһиги (ehigi) | кинилэр (kiniler) | |
| nominative | хотунм (qotunm) | хотунҥ (qotunŋ) | хотунт (qotunt) | хотунбт (qotunbt) | хотунт (qotunt) | хотунлр (qotunlr) |
| accusative | хотунбн (qotunbn) | хотунн (qotunn) | хотунтн (qotuntn) | хотунбтн (qotunbtn) | хотунтн (qotuntn) | хотунлрн (qotunlrn) |
| dative | хотунбр (qotunbr) | хотунр (qotunr) | хотунтгр (qotuntgr) | хотунбтгр (qotunbtgr) | хотунтгр (qotuntgr) | хотунлргр (qotunlrgr) |
| ablative | хотунбттн (qotunbttn) | хотунттн (qotunttn) | хотунтттн (qotuntttn) | хотунбтттн (qotunbtttn) | хотунтттн (qotuntttn) | хотунлрттн (qotunlrttn) |
| instrumental | хотунбнн (qotunbnn) | хотуннн (qotunnn) | хотунтнн (qotuntnn) | хотунбтнн (qotunbtnn) | хотунтнн (qotuntnn) | хотунлрнн (qotunlrnn) |
| comitative | хотунбнн (qotunbnn) | хотуннн (qotunnn) | хотунтнн (qotuntnn) | хотунбтнн (qotunbtnn) | хотунтнн (qotuntnn) | хотунлрнн (qotunlrnn) |
| comparative | хотунбнҕр (qotunbnğr) | хотуннҕр (qotunnğr) | хотунтнҕр (qotuntnğr) | хотунбтнҕр (qotunbtnğr) | хотунтнҕр (qotuntnğr) | хотунлрнҕр (qotunlrnğr) |
Derived terms
- хотумсуй- (qotumsuy-)
- хотумсук (qotumsuk)
- хотумсут- (qotumsut-)
- хотумтуо (qotumtuo)
- хотун хаан (qotun qaan)
- хотун-тойон (qotun-toyon)
- хотуннаа- (qotunnaa-)
- хотуннаах (qotunnaaq)
- хотуннан- (qotunnan-)
References
- “хотун”, in Сахалыы таба суруйуу тылдьыта [Orthographic Dictionary of the Sakha Language][1] (in Yakut), Yakutsk: Bichik, 2015, →ISBN, page 407, column 2