дꙑхати

Old Church Slavonic

Etymology

From Proto-Slavic *dyxati.

Verb

дꙑхати • (dyxatiimpf

  1. to breathe
    • from Vita Constantini:
      ни ли не дъіхаемъ на аеръ равьно вьси?
      ni li ne dyxajemŭ na ajerŭ ravĭno vĭsi?
      (please add an English translation of this quotation)
  2. to blow

Conjugation

Present tense of дꙑхати
singular dual plural
азъ (azŭ) тꙑ (ty) тъ () вѣ () ва (va) та (ta) мꙑ (my) вꙑ (vy) ти (ti)
дꙑшѫ (dyšǫ) дꙑшеши (dyšeši) дꙑшетъ (dyšetŭ) дꙑшевѣ (dyševě) дꙑшета (dyšeta) дꙑшете (dyšete) дꙑшемъ (dyšemŭ) дꙑшете (dyšete) дꙑшѫтъ (dyšǫtŭ)

Alternative conjugation:

Conjugation of дꙑхати
infinitive дꙑхати (dyxati)
supine дꙑхатъ (dyxatŭ)
singular dual plural
masculine neuter feminine masculine neuter feminine masculine neuter feminine
l-participle дꙑхалъ (dyxalŭ) дꙑхало (dyxalo) дꙑхала (dyxala) дꙑхала (dyxala) дꙑхалѣ (dyxalě) дꙑхалѣ (dyxalě) дꙑхали (dyxali) дꙑхала (dyxala) дꙑхалꙑ (dyxaly)
singular dual plural
1st 2nd 3rd 1st 2nd 3rd 1st 2nd 3rd
азъ тꙑ тъ вѣ ва та мꙑ вꙑ ти
present дꙑхаѭ (dyxajǫ) дꙑхаѥши (dyxaješi) дꙑхаѥтъ (dyxajetŭ) дꙑхаѥвѣ (dyxajevě) дꙑхаѥта (dyxajeta) дꙑхаѥте, дꙑхаѥта (dyxajete, dyxajeta) дꙑхаѥмъ (dyxajemŭ) дꙑхаѥте (dyxajete) дꙑхаѭтъ (dyxajǫtŭ)
imperfect дꙑхаахъ (dyxaaxŭ) дꙑхааше (dyxaaše) дꙑхааше (dyxaaše) дꙑхааховѣ (dyxaaxově) дꙑхаашета (dyxaašeta) дꙑхаашете, дꙑхаашета (dyxaašete, dyxaašeta) дꙑхаахомъ (dyxaaxomŭ) дꙑхаашете (dyxaašete) дꙑхаахѫ (dyxaaxǫ)
aorist дꙑхахъ (dyxaxŭ) дꙑха (dyxa) дꙑха (dyxa) дꙑхаховѣ (dyxaxově) дꙑхаста (dyxasta) дꙑхасте, дꙑхаста (dyxaste, dyxasta) дꙑхахомъ (dyxaxomŭ) дꙑхасте (dyxaste) дꙑхашѧ (dyxašę)
perfect1 Use the l-participle of дꙑхати and the present tense of the auxiliary verb бꙑти
e.g. first-person masculine singular → дꙑхалъ ѥсмь
pluperfect1 Use the l-participle of дꙑхати and the imperfective aorist or imperfect tense of the auxiliary verb бꙑти
e.g. first-person masculine singular → дꙑхалъ бѣхъ or дꙑхалъ бѣахъ
future perfect1 Use the l-participle of дꙑхати and the future tense of the auxiliary verb бꙑти
e.g. first-person masculine singular → дꙑхалъ бѫдѫ
conditional1 Use the l-participle of дꙑхати and the conditional mood2 or perfective aorist tense of the auxiliary verb бꙑти
e.g. first-person masculine singular → дꙑхалъ бимь or дꙑхалъ бꙑхъ
imperative дꙑхаи (dyxai) дꙑхаи (dyxai) дꙑхаивѣ (dyxaivě) дꙑхаита (dyxaita) дꙑхаимъ (dyxaimŭ) дꙑхаите (dyxaite)

1 Except first/second-person neuter singular/dual/plural.
2 The dual forms are unattested.
See also Old Church Slavonic grammar § Verbs on WikipediaWikipedia .

Present active participle of дꙑхати
short forms
singular dual plural
masculine neuter feminine masculine neuter feminine masculine neuter feminine
nominative дꙑхаѩ (dyxaję) дꙑхаѭщи (dyxajǫšti) дꙑхаѭща (dyxajǫšta) дꙑхаѭщи (dyxajǫšti) дꙑхаѭще (dyxajǫšte) дꙑхаѭща (dyxajǫšta) дꙑхаѭщѧ (dyxajǫštę)
genitive дꙑхаѭща (dyxajǫšta) дꙑхаѭщѧ (dyxajǫštę) дꙑхаѭщоу (dyxajǫštu) дꙑхаѭщь (dyxajǫštĭ)
dative дꙑхаѭщоу (dyxajǫštu) дꙑхаѭщи (dyxajǫšti) дꙑхаѭщема (dyxajǫštema) дꙑхаѭщама (dyxajǫštama) дꙑхаѭщемъ (dyxajǫštemŭ) дꙑхаѭщамъ (dyxajǫštamŭ)
accusative дꙑхаѭщь (dyxajǫštĭ) дꙑхаѭще (dyxajǫšte) дꙑхаѭщѫ (dyxajǫštǫ) дꙑхаѭща (dyxajǫšta) дꙑхаѭщи (dyxajǫšti) дꙑхаѭщѧ (dyxajǫštę) дꙑхаѭща (dyxajǫšta) дꙑхаѭщѧ (dyxajǫštę)
instrumental дꙑхаѭщемь (dyxajǫštemĭ) дꙑхаѭщеѭ (dyxajǫštejǫ) дꙑхаѭщема (dyxajǫštema) дꙑхаѭщама (dyxajǫštama) дꙑхаѭщи (dyxajǫšti) дꙑхаѭщами (dyxajǫštami)
locative дꙑхаѭщи (dyxajǫšti) дꙑхаѭщоу (dyxajǫštu) дꙑхаѭщихъ (dyxajǫštixŭ) дꙑхаѭщахъ (dyxajǫštaxŭ)
long forms
nominative дꙑхаѩи (dyxajęi) дꙑхаѭщеѥ (dyxajǫšteje) дꙑхаѭщиꙗ (dyxajǫštija) дꙑхаѭщаꙗ (dyxajǫštaja) дꙑхаѭщии (dyxajǫštii) дꙑхаѭщеи, дꙑхаѭщии (dyxajǫštei, dyxajǫštii) дꙑхаѭщаꙗ (dyxajǫštaja) дꙑхаѭщѧѩ (dyxajǫštęję)
genitive дꙑхаѭщаѥго (dyxajǫštajego) дꙑхаѭщѧѩ (dyxajǫštęję) дꙑхаѭщоую (dyxajǫštuju) дꙑхаѭщиихъ (dyxajǫštiixŭ)
dative дꙑхаѭщоуѥмоу (dyxajǫštujemu) дꙑхаѭщии (dyxajǫštii) дꙑхаѭщиима (dyxajǫštiima) дꙑхаѭщиимъ (dyxajǫštiimŭ)
accusative дꙑхаѭщии (dyxajǫštii) дꙑхаѭщеѥ (dyxajǫšteje) дꙑхаѭщѫѭ (dyxajǫštǫjǫ) дꙑхаѭщаꙗ (dyxajǫštaja) дꙑхаѭщии (dyxajǫštii) дꙑхаѭщѧѩ (dyxajǫštęję) дꙑхаѭщаꙗ (dyxajǫštaja) дꙑхаѭщѧѩ (dyxajǫštęję)
instrumental дꙑхаѭщиимь (dyxajǫštiimĭ) дꙑхаѭщѫѭ (dyxajǫštǫjǫ) дꙑхаѭщиима (dyxajǫštiima) дꙑхаѭщиими (dyxajǫštiimi)
locative дꙑхаѭщиимь (dyxajǫštiimĭ) дꙑхаѭщии (dyxajǫštii) дꙑхаѭщоую (dyxajǫštuju) дꙑхаѭщиихъ (dyxajǫštiixŭ)
Present passive participle of дꙑхати
short forms
singular dual plural
masculine neuter feminine masculine neuter feminine masculine neuter feminine
nominative дꙑхаѥмъ (dyxajemŭ) дꙑхаѥмо (dyxajemo) дꙑхаѥма (dyxajema) дꙑхаѥма (dyxajema) дꙑхаѥмѣ (dyxajemě) дꙑхаѥми (dyxajemi) дꙑхаѥма (dyxajema) дꙑхаѥмꙑ (dyxajemy)
genitive дꙑхаѥма (dyxajema) дꙑхаѥмꙑ (dyxajemy) дꙑхаѥмоу (dyxajemu) дꙑхаѥмъ (dyxajemŭ)
dative дꙑхаѥмоу (dyxajemu) дꙑхаѥмѣ (dyxajemě) дꙑхаѥмома (dyxajemoma) дꙑхаѥмама (dyxajemama) дꙑхаѥмомъ (dyxajemomŭ) дꙑхаѥмамъ (dyxajemamŭ)
accusative дꙑхаѥмъ (dyxajemŭ) дꙑхаѥмо (dyxajemo) дꙑхаѥмѫ (dyxajemǫ) дꙑхаѥма (dyxajema) дꙑхаѥмѣ (dyxajemě) дꙑхаѥмꙑ (dyxajemy) дꙑхаѥма (dyxajema) дꙑхаѥмꙑ (dyxajemy)
instrumental дꙑхаѥмомь (dyxajemomĭ) дꙑхаѥмоѭ (dyxajemojǫ) дꙑхаѥмома (dyxajemoma) дꙑхаѥмама (dyxajemama) дꙑхаѥмꙑ (dyxajemy) дꙑхаѥмами (dyxajemami)
locative дꙑхаѥмѣ (dyxajemě) дꙑхаѥмоу (dyxajemu) дꙑхаѥмѣхъ (dyxajeměxŭ) дꙑхаѥмахъ (dyxajemaxŭ)
long forms
nominative дꙑхаѥмꙑи (dyxajemyi) дꙑхаѥмоѥ (dyxajemoje) дꙑхаѥмаꙗ (dyxajemaja) дꙑхаѥмаꙗ (dyxajemaja) дꙑхаѥмѣи (dyxajeměi) дꙑхаѥмии (dyxajemii) дꙑхаѥмаꙗ (dyxajemaja) дꙑхаѥмꙑѩ (dyxajemyję)
genitive дꙑхаѥмaѥго (dyxajemajego) дꙑхаѥмꙑѩ (dyxajemyję) дꙑхаѥмоую (dyxajemuju) дꙑхаѥмꙑихъ (dyxajemyixŭ)
dative дꙑхаѥмоуѥмоу (dyxajemujemu) дꙑхаѥмѣи (dyxajeměi) дꙑхаѥмꙑима (dyxajemyima) дꙑхаѥмꙑимъ (dyxajemyimŭ)
accusative дꙑхаѥмꙑи (dyxajemyi) дꙑхаѥмоѥ (dyxajemoje) дꙑхаѥмѫѭ (dyxajemǫjǫ) дꙑхаѥмаꙗ (dyxajemaja) дꙑхаѥмѣи (dyxajeměi) дꙑхаѥмꙑѩ (dyxajemyję) дꙑхаѥмаꙗ (dyxajemaja) дꙑхаѥмꙑѩ (dyxajemyję)
instrumental дꙑхаѥмꙑимь (dyxajemyimĭ) дꙑхаѥмѫѭ (dyxajemǫjǫ) дꙑхаѥмꙑима (dyxajemyima) дꙑхаѥмꙑими (dyxajemyimi)
locative дꙑхаѥмѣѥмь (dyxajemějemĭ) дꙑхаѥмѣи (dyxajeměi) дꙑхаѥмоую (dyxajemuju) дꙑхаѥмꙑихъ (dyxajemyixŭ)
Past active participle of дꙑхати
short forms
singular dual plural
masculine neuter feminine masculine neuter feminine masculine neuter feminine
nominative дꙑхавъ (dyxavŭ) дꙑхавъши (dyxavŭši) дꙑхавъша (dyxavŭša) дꙑхавъши (dyxavŭši) дꙑхавъше (dyxavŭše) дꙑхавъша (dyxavŭša) дꙑхавъшѧ (dyxavŭšę)
genitive дꙑхавъша (dyxavŭša) дꙑхавъшѧ (dyxavŭšę) дꙑхавъшоу (dyxavŭšu) дꙑхавъшь (dyxavŭšĭ)
dative дꙑхавъшоу (dyxavŭšu) дꙑхавъши (dyxavŭši) дꙑхавъшема (dyxavŭšema) дꙑхавъшама (dyxavŭšama) дꙑхавъшемъ (dyxavŭšemŭ) дꙑхавъшамъ (dyxavŭšamŭ)
accusative дꙑхавъшь (dyxavŭšĭ) дꙑхавъше (dyxavŭše) дꙑхавъшѫ (dyxavŭšǫ) дꙑхавъша (dyxavŭša) дꙑхавъши (dyxavŭši) дꙑхавъшѧ (dyxavŭšę) дꙑхавъша (dyxavŭša) дꙑхавъшѧ (dyxavŭšę)
instrumental дꙑхавъшемь (dyxavŭšemĭ) дꙑхавъшеѭ (dyxavŭšejǫ) дꙑхавъшема (dyxavŭšema) дꙑхавъшама (dyxavŭšama) дꙑхавъши (dyxavŭši) дꙑхавъшами (dyxavŭšami)
locative дꙑхавъши (dyxavŭši) дꙑхавъшоу (dyxavŭšu) дꙑхавъшихъ (dyxavŭšixŭ) дꙑхавъшахъ (dyxavŭšaxŭ)
long forms
nominative дꙑхавꙑи (dyxavyi) дꙑхавъшеѥ (dyxavŭšeje) дꙑхавъшиꙗ (dyxavŭšija) дꙑхавъшаꙗ (dyxavŭšaja) дꙑхавъшии (dyxavŭšii) дꙑхавъшеи, дꙑхавъшии (dyxavŭšei, dyxavŭšii) дꙑхавъшаꙗ (dyxavŭšaja) дꙑхавъшѧѩ (dyxavŭšęję)
genitive дꙑхавъшаѥго (dyxavŭšajego) дꙑхавъшѧѩ (dyxavŭšęję) дꙑхавъшоую (dyxavŭšuju) дꙑхавъшиихъ (dyxavŭšiixŭ)
dative дꙑхавъшоуѥмоу (dyxavŭšujemu) дꙑхавъшии (dyxavŭšii) дꙑхавъшиима (dyxavŭšiima) дꙑхавъшиимъ (dyxavŭšiimŭ)
accusative дꙑхавъшии (dyxavŭšii) дꙑхавъшеѥ (dyxavŭšeje) дꙑхавъшѫѭ (dyxavŭšǫjǫ) дꙑхавъшаꙗ (dyxavŭšaja) дꙑхавъшии (dyxavŭšii) дꙑхавъшѧѩ (dyxavŭšęję) дꙑхавъшаꙗ (dyxavŭšaja) дꙑхавъшѧѩ (dyxavŭšęję)
instrumental дꙑхавъшиимь (dyxavŭšiimĭ) дꙑхавъшѫѭ (dyxavŭšǫjǫ) дꙑхавъшиима (dyxavŭšiima) дꙑхавъшиими (dyxavŭšiimi)
locative дꙑхавъшиимь (dyxavŭšiimĭ) дꙑхавъшии (dyxavŭšii) дꙑхавъшоую (dyxavŭšuju) дꙑхавъшиихъ (dyxavŭšiixŭ)
Past passive participle of дꙑхати
short forms
singular dual plural
masculine neuter feminine masculine neuter feminine masculine neuter feminine
nominative дꙑханъ (dyxanŭ) дꙑхано (dyxano) дꙑхана (dyxana) дꙑхана (dyxana) дꙑханѣ (dyxaně) дꙑхани (dyxani) дꙑхана (dyxana) дꙑханꙑ (dyxany)
genitive дꙑхана (dyxana) дꙑханꙑ (dyxany) дꙑханоу (dyxanu) дꙑханъ (dyxanŭ)
dative дꙑханоу (dyxanu) дꙑханѣ (dyxaně) дꙑханома (dyxanoma) дꙑханама (dyxanama) дꙑханомъ (dyxanomŭ) дꙑханамъ (dyxanamŭ)
accusative дꙑханъ (dyxanŭ) дꙑхано (dyxano) дꙑханѫ (dyxanǫ) дꙑхана (dyxana) дꙑханѣ (dyxaně) дꙑханꙑ (dyxany) дꙑхана (dyxana) дꙑханꙑ (dyxany)
instrumental дꙑханомь (dyxanomĭ) дꙑханоѭ (dyxanojǫ) дꙑханома (dyxanoma) дꙑханама (dyxanama) дꙑханꙑ (dyxany) дꙑханами (dyxanami)
locative дꙑханѣ (dyxaně) дꙑханоу (dyxanu) дꙑханѣхъ (dyxaněxŭ) дꙑханахъ (dyxanaxŭ)
long forms
nominative дꙑханꙑи (dyxanyi) дꙑханоѥ (dyxanoje) дꙑханаꙗ (dyxanaja) дꙑханаꙗ (dyxanaja) дꙑханѣи (dyxaněi) дꙑхании (dyxanii) дꙑханаꙗ (dyxanaja) дꙑханꙑѩ (dyxanyję)
genitive дꙑханaѥго (dyxanajego) дꙑханꙑѩ (dyxanyję) дꙑханоую (dyxanuju) дꙑханꙑихъ (dyxanyixŭ)
dative дꙑханоуѥмоу (dyxanujemu) дꙑханѣи (dyxaněi) дꙑханꙑима (dyxanyima) дꙑханꙑимъ (dyxanyimŭ)
accusative дꙑханꙑи (dyxanyi) дꙑханоѥ (dyxanoje) дꙑханѫѭ (dyxanǫjǫ) дꙑханаꙗ (dyxanaja) дꙑханѣи (dyxaněi) дꙑханꙑѩ (dyxanyję) дꙑханаꙗ (dyxanaja) дꙑханꙑѩ (dyxanyję)
instrumental дꙑханꙑимь (dyxanyimĭ) дꙑханѫѭ (dyxanǫjǫ) дꙑханꙑима (dyxanyima) дꙑханꙑими (dyxanyimi)
locative дꙑханѣѥмь (dyxanějemĭ) дꙑханѣи (dyxaněi) дꙑханоую (dyxanuju) дꙑханꙑихъ (dyxanyixŭ)

Derived terms

  • въздꙑхание (vŭzdyxanije)
  • въздꙑхати (vŭzdyxati)
  • дꙑхание (dyxanije)
  • издꙑхание (izdyxanije)
  • издꙑхати (izdyxati)
  • отъдꙑхание (otŭdyxanije)
  • отъдꙑхати (otŭdyxati)

Descendants

  • Bulgarian: дихам (diham), дишам (dišam)
  • Serbo-Croatian: дисати
  • Slovene: dihati
  • Russian: дыхать (dyxatʹ)

References

  • дꙑхати in Исторически речник на Българския език, Sofia University "St. Clement Ohridsky"