światowy
Polish
Etymology
Etymology tree
From świat + -owy.[1][2] First attested in the 16th century.[3] Compare Czech světový, Kashubian swiatowi, and Silesian światowy, and Ukrainian світови́й (svitovýj).
Pronunciation
- IPA(key): /ɕfjaˈtɔ.vɘ/
- (Middle Polish) IPA(key): /ɕfjaˈtɔ.vɨ/
- (Lesser Poland):
- (Western Lublin) IPA(key): [ɕfjaˈtɔ.vɘ]
- (Eastern Lublin) IPA(key): [ɕfjaˈtɔ.vɘ]
Audio: (file) - Rhymes: -ɔvɘ
- Syllabification: świa‧to‧wy
Adjective
światowy (not generally comparable, comparative bardziej światowy, superlative najbardziej światowy, derived adverb światowo)
- (relational, not comparable) world; global; worldwide (concerning all parts of the world)
- Synonym: globalny
- (literary or dialectal, Western Lublin, Eastern Lublin, Lublin Voivodeship) worldly (well-travelled, having visitied many places)
- Synonyms: podróżny, obyty
- światowá baba (Western Lublin, Eastern Lublin, Lublin Voivodeship) ― worldly lady
- worldly (characteristic of such a person)
- (religion or archaic) worldly (concerned with secular rather than sacred matters)
- (obsolete) easy-going; taught by the world; friendly
- (obsolete, mining) surface (being on the surface of the Earth; not in a mine)
- (obsolete, medicine) curable
- Synonym: uleczalny
Declension
Declension of światowy (hard)
| singular | plural | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| masculine animate | masculine inanimate | feminine | neuter | virile (= masculine personal) | non-virile | |
| nominative/ |
światowy | światowa | światowe | światowi | światowe | |
| genitive | światowego | światowej | światowego | światowych | ||
| dative | światowemu | światowej | światowemu | światowym | ||
| accusative | światowego | światowy | światową | światowe | światowych | światowe |
| instrumental | światowym | światową | światowym | światowymi | ||
| locative | światowym | światowej | światowym | światowych | ||
Derived terms
nouns
Trivia
According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), światowy is one of the most used words in Polish, appearing 18 times in scientific texts, 33 times in news, 41 times in essays, 2 times in fiction, and 1 time in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 95 times, making it the 669th most common word in a corpus of 500,000 words.[4]
References
- ^ Boryś, Wiesław (2005), “świat”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- ^ Krystyna Długosz-Kurczabowa (2021), “świat”, in Wielki słownik etymologiczno-historyczny języka polskiego, →ISBN
- ^ Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “światowy”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- ^ Ida Kurcz (1990), “światowy”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language][1] (in Polish), volume 2, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 591
Further reading
- światowy in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
- światowy in Polish dictionaries at PWN
- “ŚWIATOWY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 17.12.2008
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “światowy”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “światowy”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “światowy”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 772
- światowy in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
- Hieronim Łopaciński (1892), “światowy”, in “Przyczynki do nowego słownika języka polskiego (słownik wyrazów ludowych z Lubelskiego i innych okolic Królestwa Polskiego)”, in Prace Filologiczne (in Polish), volume 4, Warsaw: skł. gł. w Księgarni E. Wende i Ska, page 256
Silesian
Alternative forms
- śwjatowy (Steuer's Silesian Alphabet)
Etymology
Etymology tree
From świat + -owy. Compare Polish światowy.
Pronunciation
- IPA(key): /ɕfjaˈtɔ.vɪ/
Audio: (file) - Rhymes: -ɔvɪ
- Syllabification: świa‧to‧wy
Adjective
światowy (not comparable)
Declension
| singular | plural | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| masculine | neuter | feminine | virile | nonvirile | ||||
| animate | inanimate | |||||||
| nominative | światowy | światowe | światowŏ | światowi | światowe | |||
| genitive | światowego | światowyj | światowych | |||||
| dative | światowymu | światowyj | światowym | |||||
| accusative | światowego | światowy | światowe | światowõ | światowych | światowe | ||
| instrumental | światowym | światowōm | światowymi | |||||
| locative | światowym | światowyj | światowych | |||||
| vocative | światowy | światowe | światowŏ | światowi | światowe | |||
Further reading
- światowy in silling.org