Salar
Etymology
From Proto-Turkic *üskür-.
Pronunciation
- (Qinghai) IPA(key): /yxsirɣysi/, /yxserɣysi/, /øxsirɣysi/
- (Xinjiang) IPA(key): /yxsyrɣysi/
- Hyphenation: üx‧sir‧ğü‧si
Verb
üxsirğüsi
- to cough
Conjugation
Conjugation of üxsirğüsi
basic conjugation
| basic conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
üxsirer
|
üxsirer-a
|
üxsimes
|
üxsimes-a
|
| continuous
|
üxsirbır
|
üxsirba(r)
|
üxsir yoxdır, üxsirmır
|
üxsir yox-a
|
| past
|
üxsirci
|
üxsirmiş
|
üxsirmeci
|
üxsirmemiş
|
| future
|
üxsirğür
|
üxsirğe(r)
|
üxsirmeğür
|
üxsirmeğe(r)
|
| past perfect
|
üxsirğen var
|
üxsirğen var-a
|
üxsirğen yoxdır
|
üxsirğen yox-a
|
| necessitative
|
üxsirği
|
üxsirmeği
|
| conditional
|
üxsirse
|
üxsirmese
|
| imperative
|
1st person plural
|
üxsirel
|
üxsirmeğel
|
| 2nd & 3rd person
|
üxsir
|
üxsirme
|
| 2nd person
|
üxsirdoğo
|
üxsirquma
|
| 3rd person
|
üxsirqoğı
|
üxsirmeği
|
| infinitive
|
üxsirğüsi
|
üxsirmeğüsi
|
| manner noun
|
üxsiriş
|
üxsirmeş
|
| impersonal participle
|
imperfective
|
üxsirğen
|
üxsirmeğen
|
| perfective
|
üxsirmiş
|
üxsirmemiş
|
| prospective
|
üxsirğüsi
|
üxsirmeğüsi
|
| agent noun
|
üxsirğüci
|
üxsirmeğüci
|
|
|
converbs
|
| purposive converb
|
üxsirme
|
| posterior converb
|
üxsirğü, üxsirceni
|
| anterior converb
|
üxsirğünçük
|
| iterative converb
|
üxsire-üxsire
|
| immediate posterior converb
|
üxsirğüşli
|
| causal converb
|
üxsirceni
|
| prospective converb
|
üxsirğüdene
|
| sequential converb
|
üxsiri
|
question conjugation
| question conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
|
|
experimental1
|
inferential2
|
experimental
|
inferential
|
| aorist
|
üxsirer-(m)i
|
üxsirer-(m)o
|
üxsimes-(m)i
|
üxsimes-(m)o
|
| continuous
|
üxsirbır-(m)i
|
üxsirba(r)-(m)o
|
üxsir yoxdır-(m)i
|
üxsir yox-aro
|
| past
|
üxsir-du, üxsirci-mu
|
üxsirmiş-(m)o
|
üxsirme-du, üxsirmeci-mu
|
üxsirmemiş-(m)o
|
| future
|
üxsirğür-(m)i
|
üxsirğe(r)-(m)o
|
üxsirmeğür-(m)i
|
üxsirmeğe(r)-(m)o
|
| past perfect
|
üxsirğen var-(m)i
|
üxsirğen var-(m)o
|
üxsirğen yoxdır-(m)i
|
üxsirğen yox-aro
|
| necessitative
|
üxsirği-mu
|
üxsirmeği-mu
|
| conditional
|
üxsirse-mu
|
üxsirmese-mu
|
| imperative
|
1st person plural
|
üxsirel-mu
|
üxsirmeğel-mu
|
| 2nd & 3rd person
|
üxsir-mu
|
üxsirme-mu
|
| 2nd person
|
üxsirdoğo-mu
|
üxsirquma-mu
|
| 3rd person
|
üxsirqoğı-mu
|
üxsirmeği-mu
|
| infinitive
|
üxsirğüsi-mu
|
üxsirmeğüsi-mu
|
| manner noun
|
üxsiriş-mu
|
üxsirmeş-mu
|
| impersonal participle
|
imperfective
|
üxsirğen-mu
|
üxsirmeğen-mu
|
| perfective
|
üxsirmiş-mu
|
üxsirmemiş-mu
|
| prospective
|
üxsirğüsi-mu
|
üxsirmeğüsi-mu
|
| agent noun
|
üxsirğüci-mu
|
üxsirmeğüci-mu
|
potential conjugation
| potential conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
üxsireler
|
üxsireler-a
|
üxsirelmes
|
üxsirelmes-a
|
| continuous
|
üxsirelbır
|
üxsirelba(r)
|
üxsirel yoxdır, üxsirelmır
|
üxsirel yox-a
|
| past
|
üxsirelci
|
üxsirelmiş
|
üxsirelmeci
|
üxsirelmemiş
|
| future
|
üxsirelğür
|
üxsirelğe(r)
|
üxsirelmeğür
|
üxsirelmeğe(r)
|
| past perfect
|
üxsirelğen var
|
üxsirelğen var-a
|
üxsirelğen yoxdır
|
üxsirelğen yox-a
|
inceptive–punctual aspectual construction
| inceptive–punctual aspectual construction
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
{{{71}}}
|
{{{72}}}
|
{{{101}}}
|
{{{102}}}
|
| continuous
|
{{{73}}}
|
{{{74}}}
|
{{{103}}}, {{{1031}}}
|
{{{104}}}
|
| past
|
{{{75}}}
|
{{{76}}}
|
{{{105}}}
|
{{{106}}}
|
| future
|
{{{77}}}
|
{{{78}}}
|
{{{107}}}
|
{{{108}}}
|
| past perfect
|
{{{79}}}
|
{{{80}}}
|
{{{109}}}
|
{{{110}}}
|
|
1 The speaker knows the answer to the question, or believes that herself/himself does.
2 The speaker genuinely does not know the answer to the question.
References
- Kakuk, S. (1962), “üxsirğüsi”, in “Un Vocabulaire Salar”, in Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae[1], volume 14, number 2, Akadémiai Kiadó, →ISBN, pages 173-196
- Yakup, Abdurishid (2002), “üxsirğüsi”, in An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a Provisional Salar-English Lexicon[2], Tokyo: University of Tokyo, →ISBN, page 173
- Ma, Chengjun; Han, Lianye; Ma, Weisheng (December 2010), “üxsirğüsi”, in 米娜瓦尔 艾比布拉 (Minavar Abibra), editor, 撒维汉词典 (Sāwéihàncídiǎn) [Salar-Uyghur-Chinese dictionary] (in Chinese), 1st edition, Beijing, →ISBN, page 206
- 马伟 (Ma Wei) (2016), “üxsirğüsi”, in 濒危语言——撒拉语研究 [Endangered Languages - Salar Language Studies], 青海 (Qinghai): 青海师范大学 (Qinghai Normal University), Unpublished finalized project manuscript (国家社会科学基金项目结项稿, 定稿; National Social Science Fund of China), page 283