éalaigh
Irish
Alternative forms
- éaluigh (superseded)
- eulaigh, euluigh (obsolete)
- éalóigh[1]
Etymology
From Middle Irish élaid,[2] from the prototonic form of Old Irish as·luí.[3]
Pronunciation
- (Kerry) IPA(key): /ˈial̪ˠɪɟ/
- (Galway) IPA(key): /ˈeːlˠə/
- (Mayo) IPA(key): /ˈeːlˠiː/
- (Ulster) IPA(key): /ˈeːlˠi/
Verb
éalaigh (present analytic éalaíonn, future analytic éalóidh, verbal noun éalú, past participle éalaithe)
- to steal away, go away quietly
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | éalaím | éalaíonn tú; éalaír† |
éalaíonn sé, sí | éalaímid; éalaíonn muid |
éalaíonn sibh | éalaíonn siad; éalaíd† |
a éalaíonn; a éalaíos | éalaítear |
| past | d'éalaigh mé; d'éalaíos / éalaigh mé‡; éalaíos‡ |
d'éalaigh tú; d'éalaís / éalaigh tú‡; éalaís‡ |
d'éalaigh sé, sí / éalaigh sé, sí‡ |
d'éalaíomar; d'éalaigh muid / éalaíomar‡; éalaigh muid‡ |
d'éalaigh sibh; d'éalaíobhair / éalaigh sibh‡; éalaíobhair‡ |
d'éalaigh siad; d'éalaíodar / éalaigh siad‡; éalaíodar‡ |
a d'éalaigh | éalaíodh; héalaíodh† |
| past habitual | d'éalaínn / éalaínn‡ |
d'éalaíteá / éalaíteᇠ|
d'éalaíodh sé, sí / éalaíodh sé, sí‡ |
d'éalaímis; d'éalaíodh muid / éalaímis‡; éalaíodh muid‡ |
d'éalaíodh sibh / éalaíodh sibh‡ |
d'éalaídís; d'éalaíodh / éalaídís‡; éalaíodh siad‡ |
a d'éalaíodh | d'éalaítí / éalaítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | éalóidh mé; éalód; éalóchaidh mé† |
éalóidh tú; éalóir†; éalóchaidh tú† |
éalóidh sé, sí; éalóchaidh sé, sí† |
éalóimid; éalóidh muid; éalóchaimid†; éalóchaidh muid† |
éalóidh sibh; éalóchaidh sibh† |
éalóidh siad; éalóid†; éalóchaidh siad† |
a éalóidh; a éalós; a éalóchaidh†; a éalóchas† | éalófar; éalóchar† |
| conditional | d'éalóinn; d'éalóchainn† / éalóinn‡; éalóchainn†‡ |
d'éalófá; d'éalóchthᆠ/ éalófá‡; éalóchthᆇ |
d'éalódh sé, sí; d'éalóchadh sé, sí† / éalódh sé, sí‡; éalóchadh sé, s톇 |
d'éalóimis; d'éalódh muid; d'éalóchaimis†; d'éalóchadh muid† / éalóimis‡; éalódh muid‡; éalóchaimis†‡; éalóchadh muid†‡ |
d'éalódh sibh; d'éalóchadh sibh† / éalódh sibh‡; éalóchadh sibh†‡ |
d'éalóidís; d'éalódh siad; d'éalóchaidís†; d'éalóchadh siad† / éalóidís‡; éalódh siad‡; éalóchaidís†‡; éalóchadh siad†‡ |
a d'éalódh; a d'éalóchadh† | d'éalófaí; d'éalóchthaí† / éalófaí‡; éalóchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go n-éalaí mé; go n-éalaíod† |
go n-éalaí tú; go n-éalaír† |
go n-éalaí sé, sí | go n-éalaímid; go n-éalaí muid |
go n-éalaí sibh | go n-éalaí siad; go n-éalaíd† |
— | go n-éalaítear |
| past | dá n-éalaínn | dá n-éalaíteá | dá n-éalaíodh sé, sí | dá n-éalaímis; dá n-éalaíodh muid |
dá n-éalaíodh sibh | dá n-éalaídís; dá n-éalaíodh siad |
— | dá n-éalaítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | éalaím | éalaigh | éalaíodh sé, sí | éalaímis | éalaígí; éalaídh† |
éalaídís | — | éalaítear |
| past participle | éalaithe | |||||||
| verbal noun | éalú | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Derived terms
- éalaigh le chéile (“to elope”)
Related terms
Mutation
| radical | eclipsis | with h-prothesis | with t-prothesis |
|---|---|---|---|
| éalaigh | n-éalaigh | héalaigh | not applicable |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ “éalaigh”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “as·luí”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “élaid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
Further reading
- Dinneen, Patrick S. (1904), “éaluiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 277
- Ó Dónaill, Niall (1977), “éalaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- de Bhaldraithe, Tomás (1959), “éalaigh”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
- “éalaigh”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2026