çatqusı

Salar

Etymology

Cognate to Turkish çarpmak.

Pronunciation

  • (Ili, Xinjiang, Xunhua, Qinghai) IPA(key): /t͡ʃɑtʰqusɨ/
  • (Ili, Xinjiang) IPA(key): /t͡ʃɑpʰqusɨ/

Verb

çatqusı (present, past çatcı)

  1. to cut, split
  2. to hit, strike
  3. to flash (lightning)

Derived terms

  • yalğan çatqusı
  • dodaq çatqusı
  • yıldırcañ çatqusı

Conjugation

Conjugation of çatqusı
basic conjugation
basic conjugation
positive negative
experiential inferential experiential inferential
aorist çatar çatar-a çatmas çatmas-a
continuous çatbır çatba(r) çat yoxdır,
çatmır
çat yox-a
past çatcı çatmış çatmacı çatmamış
future çatqur çatqa(r) çatmağur çatmağa(r)
past perfect çatqan var çatqan var-a çatqan yoxdır çatqan yox-a
necessitative çatqı çatmağı
conditional çatsa çatmasa
imperative 1st person plural çatal çatmağal
2nd & 3rd person çat çatma
2nd person çatdoğo çatquma
3rd person çatqoğı çatmağı
infinitive çatqusı çatmağusı
manner noun çatış çatmaş
impersonal participle imperfective çatqan çatmağan
perfective çatmış çatmamış
prospective çatqusı çatmağusı
agent noun çatqucı çatmağucı
converbs
purposive converb çatma
posterior converb çatqu, çatcanı
anterior converb çatqunçük
iterative converb çata-çata
immediate posterior converb çatquşlı
causal converb çatcanı
prospective converb çatqudana
question conjugation
question conjugation
positive negative
experimental1 inferential2 experimental inferential
aorist çatar-(m)i çatar-(m)o çatmas-(m)i çatmas-(m)o
continuous çatbır-(m)i çatba(r)-(m)o çat yoxdır-(m)i çat yox-aro
past çat-du,
çatcı-mu
çatmış-(m)o çatma-du,
çatmacı-mu
çatmamış-(m)o
future çatqur-(m)i çatqa(r)-(m)o çatmağur-(m)i çatmağa(r)-(m)o
past perfect çatqan var-(m)i çatqan var-(m)o çatqan yoxdır-(m)i çatqan yox-aro
necessitative çatqı-mu çatmağı-mu
conditional çatsa-mu çatmasa-mu
imperative 1st person plural çatal-mu çatmağal-mu
2nd & 3rd person çat-mu çatma-mu
2nd person çatdoğo-mu çatquma-mu
3rd person çatqoğı-mu çatmağı-mu
infinitive çatqusı-mu çatmağusı-mu
manner noun çatış-mu çatmaş-mu
impersonal participle imperfective çatqan-mu çatmağan-mu
perfective çatmış-mu çatmamış-mu
prospective çatqusı-mu çatmağusı-mu
agent noun çatqucı-mu çatmağucı-mu
potential conjugation
potential conjugation
positive negative
experiential inferential experiential inferential
aorist çatalar çatalar-a çatalmas çatalmas-a
continuous çatalbır çatalba(r) çatal yoxdır,
çatalmır
çatal yox-a
past çatalcı çatalmış çatalmacı çatalmamış
future çatalğur çatalğa(r) çatalmağur çatalmağa(r)
past perfect çatalğan var çatalğan var-a çatalğan yoxdır çatalğan yox-a
inceptive–punctual aspectual construction
inceptive–punctual aspectual construction
positive negative
experiential inferential experiential inferential
aorist {{{71}}} {{{72}}} {{{101}}} {{{102}}}
continuous {{{73}}} {{{74}}} {{{103}}},
{{{1031}}}
{{{104}}}
past {{{75}}} {{{76}}} {{{105}}} {{{106}}}
future {{{77}}} {{{78}}} {{{107}}} {{{108}}}
past perfect {{{79}}} {{{80}}} {{{109}}} {{{110}}}

1 The speaker knows the answer to the question, or believes that herself/himself does.
2 The speaker genuinely does not know the answer to the question.

References

  • Tenishev, Edhem (1976), “çatqusı”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow, page 308
  • Yakup, Abdurishid (2002), “çatqusı”, in An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a Provisional Salar-English Lexicon[1], Tokyo: University of Tokyo, →ISBN, page 67
  • 林 (Lin), 莲云 (Lianyun) (1992), “çatqusı”, in 撒拉汉汉撒拉词汇 [Salar-Chinese, Chinese-Salar Vocabulary], 成都: 四川民族出版社, →ISBN, page 73
  • Ma, Chengjun; Han, Lianye; Ma, Weisheng (December 2010), “çatqusı”, in 米娜瓦尔 艾比布拉 (Minavar Abibra), editor, 撒维汉词典 (Sāwéihàncídiǎn) [Salar-Uyghur-Chinese dictionary] (in Chinese), 1st edition, Beijing, →ISBN, page 57
  • 马伟 (Ma Wei) (2016), “çatqusı”, in 濒危语言——撒拉语研究 [Endangered Languages ​​- Salar Language Studies], 青海 (Qinghai): 青海师范大学 (Qinghai Normal University), Unpublished finalized project manuscript (国家社会科学基金项目结项稿, 定稿; National Social Science Fund of China), pages 42, 290