Żywiec Gorals
Górale Żywieccy | |
|---|---|
| Regions with significant populations | |
| Żywiec Region (Żywiec Beskids, Little Beskids, Silesian Beskids) | |
| Languages | |
| Żywiec dialect | |
| Religion | |
| Catholicism | |
| Related ethnic groups | |
| Gorals and other Poles |
The Żywiec Gorals (Polish: Górale Żywieccy), also anglicized as the Żywiec Highlanders,[1] are an ethnographic group of Polish Gorals that mostly live in the Western Beskids mountain ranges, specifically in the Żywiec Beskids, the Little Beskids, and a part of the Silesian Beskids. They inhabit the Żywiec Region (Żywiecczyzna) of Lesser Poland.
Geographic distribution
The Żywiec Gorals inhabit the Żywiec Region, a geographical and cultural area in southern Poland. It is a part of the Lesser Poland historical region and its capital is the town of Żywiec. Since 1999, the Żywiec Region is split between two voivodeships: Silesian (Żywiec and Bielsko counties) and Lesser Poland (Sucha County). The region includes the mountain ranges of Żywiec Beskids, Silesian Beskids, Little Beskids, Maków Beskids, as well as the lowland of Żywiec Basin.[2] In the Żywiec Beskids, localities inhabited by the Żywiec Gorals include the villages of: Glinka, Hucisko, Jeleśnia, Korbielów, Koszarawa, Krzyżowa, Kurów, Lachowice, Pewel Wielka, Przyborów, Rajcza, Rycerka Dolna, Rycerka Górna, Soblówka, Sopotnia Wielka, Sól, Stryszawa, Ujsoły, and Zwardoń.[3]
During the Second World War, Nazi Germany authorities conducted a mass expulsion of about 20,000 ethnic Gorals from the Żywiec Region. As a result of Action Saybusch, some Żywiec Gorals were displaced to various regions of occupied Poland, including the areas of Warsaw, Chełm, Hrubieszów, Biłgoraj, Wadowice, and Radzymin.[4][5] After the war, some Żywiec Gorals settled is Opolian Silesia,[6] in villages such as Lubrza (Prudnik County) and Sidzina (Nysa County).[7][8]
Language
The Żywiec Gorals speak locally varied subdialects, collectively referred to as the Żywiec dialect and classified as a dialect of the Goral ethnolect.[9] Language of the Żywiec Gorals is unique among Goral dialects because of Silesian influence.[10]
References
- ^ Tyc, Ewelina (2018). "Medialny obraz Górali Żywieckich w lokalnej prasie (na przykładzie dwutygodnika Nad Sołą i Koszarawą). Tradycja vs. współczesność" [Media picture of Żywiec Highlanders in the local press (on the example of biweekly Nad Sołą i Koszarawą). Tradition Vs. present day] (PDF). Dialog pokoleń w języku i językoznawstwie. Warszawa.
- ^ Wnętrzak, Grzegorz. "Żywiecczyzna". ibrbs.pl. Retrieved 2025-09-03.
- ^ Figiel, Stanisław; Janicka-Krzywda, Urszula; Krzywda, Piotr; Wiśniewski, Wojciech W. (2012). Beskid Żywiecki. Przewodnik. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz". p. 82.
- ^ "Górale żywieccy: „Raus!", czyli Aktion Saybusch". Nasza Historia (in Polish). 2016-01-08. Retrieved 2025-09-03.
- ^ "Generał wyrzuca górali z Żywca". Nasza Historia (in Polish). 2013-09-20. Retrieved 2025-09-03.
- ^ Opolskie – diagnoza regionalna (PDF). Opole. November 2020. p. 23.
W wyniku przemian, jakie zaszły po II wojnie światowej, społeczność województwa utworzyły: duża grupa ludności rodzimej, zamieszkująca te ziemie od wielu pokoleń, przesiedleńcy z kresów wschodnich II Rzeczypospolitej, górale żywieccy, osadnicy z Polski centralnej oraz reemigranci z zachodniej Europy.
{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link) - ^ Kapica, Tomasz (2015-04-25). "Jak górale założyli Nową Naprawę". Nowa Trybuna Opolska (in Polish). Retrieved 2025-09-03.
- ^ Jasińska-Mrukot, Jolanta (2023-07-03). "Opolscy górale wracają do korzeni. Skąd tu przyjechali przed laty?". Opolska360 (in Polish). Retrieved 2025-09-03.
- ^ Wendzel-Łabęcka, Marzena (2025-01-09). "Gwara Górali Żywieckich - jej historia i znaczenie". DzikieRadio.pl (in Polish). Retrieved 2025-09-03.
- ^ Kąś, Józef. "Gwara, ciekawostki gwarowe w regionach - Górale Żywieccy". etnozagroda.pl. Retrieved 2025-09-03.