Zilveren Nipkowschijf
Die Zilveren Nipkowschijf (Silberne Nipkowscheibe) ist ein Fernsehpreis der Niederlande, der in Feinsilber ausgeführt ist.
Hintergrund
Der Preis wurde benannt nach der Nipkow-Scheibe, eine Erfindung von Paul Nipkow, der als Erfinder des Fernsehen gilt. Er wird jedes Jahr von den Fernsehkritikern von Tageszeitungen und Zeitschriften verliehen, die in der Stiftung Nipkow zusammengeschlossen sind. Diese Stiftung wurde am 4. März 1974 gegründet. Allerdings wurde der Preis zuvor schon seit 1961 verliehen. Damit ist die Zilveren Nipkowschijf der älteste Fernsehpreis der Niederlande.
Geschichte
Der erste Preisträger war der Fernsehjournalist Pierre Janssen (1926–2007), zusammen mit Regisseur der Rundfunkgesellschaft AVRO Leen Timp. Ihren Statuten nach ist das Ziel der Stiftung „die Förderung der Qualität von Radio- und Fernsehprogrammen durch die jährliche Verleihung der Nipkowschijf und durch andere Maßnahmen, die die Vereinigung der Radio- und Fernsehkritiker für notwendig erachtet“.
Gründungsmitglieder waren: Hans Keller (de Volkskrant), Henk Schaafsma (Nieuwe Rotterdamsche Courant) und Han G. Hoekstra (Het Parool), Dick Verkijk (Regionale Dagblad Pers) und Nico Scheepmaker. Sie begannen ihre Initiative, nach dem der Prins Bernhardfonds 1960 die Verleihung ihres Fernsehpreises aussetzte. Hans Keller, selber lange Fernsehmacher bei der VPRO: „Wir hielten eine solche Auszeichnung für wichtig, um Anreize zu schaffen und die Qualität zu messen. Ich denke, dass der Preis diese Funktion heute noch stärker erfüllt als damals.“
Ehren Zilveren Nipkowschijf
1962 wurde erstmals die Ere Zilveren Nipkowschijf überreicht. Diese Ehrenauszeichnung ist jenen zugedacht, die sich in außergewöhnlicher Weise für das Fernsehen eingesetzt haben und hier auch eine große Karriere aufweisen können. Der Preis wurde eingeführt, um nicht stets denselben Personen die Silberne Nipkow-Scheibe verleihen zu müssen.
Gewinner der Ehren Zilveren Nipkowschijf:
- 1962: Mies Bouwman
- 1985: Kees van Kooten und Wim de Bie (siehe auch Koot en Bie) (VPRO)
- 1989: Wim Koole (IKON)
- 1994: Wim T. Schippers (VPRO)
- 1997: Martijn Lindenberg (NOS)
- 1998: Het Klokhuis (NPS)
- 2004: Theo Reitsma (NOS)
- 2005: Villa Achterwerk (VPRO)
- 2007: Sonja Barend und Ellen Blazer (VARA)
- 2010: Ad van Liempt (NOS, NTR, VPRO)
- 2012: Taarten van Abel (VPRO)
- 2014: Zomergasten (VPRO)
- 2017: Frans Bromet für sein Gesamtwerk
- 2018: André van Duin[1]
- 2019: Jeroen Pauw
- 2020: Matthijs van Nieuwkerk
- 2021: Sinterklaasjournaal (NTR)
- 2022: Paul Witteman
- 2023: Even tot hier (BNNVARA), Niels van der Laan und Jeroen Woe[2]
- 2025: Jiskefet (VPRO)
Gewinner der Zilveren Nipkowschijf
- 1962: Wim Meuldijk für Pipo de Clown (VARA) und Loe de Jong für De Bezetting (NOS)
- 1963: Henri Albert Gomperts (AVRO) und Rudi Carrell (VARA)
- 1964: Kees van Langeraad (NCRV) und Brandpunt (Nachrichten der KRO)
- 1966: Erik de Vries, der erste Fernsehregisseur der Niederlande
- 1967: Piet Kaart (KRO)
- 1969: Bob Rooyens (AVRO)
- 1970: Dimitri Frenkel Frank (VARA)
- 1971: Koos Postema (VARA)
- 1972: Henk Mochel für De milde dood (über Sterbehilfe) (NCRV)
- 1973: Hans Keller für Het Gat van Nederland (VPRO)
- 1974: Kees van Kooten und Wim de Bie (VPRO)
- 1975: Netty Rosenfeld für Culemborg Bijvoorbeeld (VPRO)
- 1976: Jaap Drupsteen (VPRO)
- 1977: Kees van Kooten und Wim de Bie (VPRO)
- 1978: IKON (u. a. für Geloof, Hoop en Liefdeshow)
- 1979: J.J. De Bom voorheen De Kindervriend (VARA)
- 1980: Aufnahme (Het Werkteater) (VARA)
- 1981: Marcel van Dam für De Achterkant van het Gelijk (VARA)
- 1982: Kees Boomkens[3] für seinen Dokumentarfilm über die Geiselnahme von De Punt Vijf jaar later (KRO)
- 1983: Bereich Kultursendungen des NOS-TV (NOS)
- 1984: Bereich Filmgeschäft VARA-TV (VARA)
- 1985: Ons Indië voor de Indonesiërs (Jan Bosdriesz) (NOS) (Jan Bosdriesz) (NOS)
- 1986: Adriaan van Dis (VPRO)
- 1987: Levensberichten (Cherry Duyns) (VPRO)
- 1988: De Laatste Voorziening (VPRO)
- 1989: Nauwgezet en Wanhopig (Wim Kayzer) (VPRO)
- 1990: Diogenes (VPRO) und Samuel Falkland Show (Hans Hylkema) (NOS)
- 1991: Emile Fallaux (u. a. für seine Videobriefe) (VPRO)
- 1992: 4 Havo, een klas apart (Schmidt/Doebele) (VPRO)
- 1993: De Schreeuw van de Leeuw / De Leeuw is los (VARA)
- 1994: Pleidooi (AVRO)
- 1995: Ireen van Ditshuyzen für ihr Gesamtwerk
- 1996: 30 Minuten (Arjan Ederveen und Pieter Kramer) (VPRO)
- 1997: Veldpost (VPRO), in jenem Jahr mit Regisseur Sunny Bergman[4]
- 1998: Paul Witteman (VARA/NPS)
- 1999: Oud Geld (AVRO/IDtv)
- 2000: Een geschenk uit de hemel/De slag om de Brent Spar (VPRO)
- 2001: Andere Tijden (NPS/VPRO)
- 2002: Barend & Van Dorp (RTL 4)
- 2003: Kopspijkers (VARA)
- 2004: PaPaul (VARA)
- 2005: Holland Sport und Tegenlicht (beide VPRO)
- 2006: Koefnoen (AVRO)
- 2007: Rob Hof für seine Dokumentarserie Sporen uit het Oosten (NCRV)
- 2008: Adriaan van Dis für seine Dokumentarserie Van Dis in Afrika (VPRO)[5]
- 2009: ’t Vrije Schaep (KRO)
- 2010: Kijken in de ziel (RVU)
- 2011: De Wereld Draait Door (VARA)
- 2012: O’Hanlons Helden (VPRO)
- 2013: Oeke Hoogendijk für Het nieuwe Rijksmuseum (NTR)
- 2014: Ramses (Fernsehserie) (AVRO)
- 2015: Onze man in Teheran, Thomas Erdbrink (VPRO)
- 2016: Zondag met Lubach, Arjen Lubach (VPRO)
- 2017: Schuldig, Sarah Sylbing und Ester Gould (Human)
- 2018: De Luizenmoeder (AVROTROS)
- 2019: Stuk (Dokumentation), Jurjen Blick (VPRO)
- 2020: Brieven aan Andalusië, Stef Biemans (VPRO)
- 2021: Nieuwsuur (NOS/NTR)
- 2022: BOOS (Webserie) mit der besonderen Folge: BOOS: This is The Voice (BNNVARA)[6]
- 2023ː Onze man bij de Taliban, Thomas Erdbrink (VPRO)
- 2024: De Joodse Raad (EO)
- 2025: Nicolaas Veul für die Dokumentationsreihe Een valse start - 100 dagen in de jeugd- en gezinszorg (VPRO)
Lobende Erwähnung
- 1973 Den Haag Vandaag (NOS)
- 1974 Panoramiek (u. a. Reportage über die Watergate-Affäre) (NOS)
- 1976 Jouw Beurt für Wim Neijman (IKON)
- 1977 NOVA, Den Haag Vandaag (NOS)
- – Einkaufsgestaltung Kultur des (NOS)
- – Fernsehkurs Parlement en kiezer (TELEAC)
- 1978 Pieter Verhoeff (für dramatisch in Szene gesetzte Dokumentationen) (VPRO)
- 1980 Lawaaipapegaai durch Burny Bos (AVRO)
- 1981 Showroom (NCRV)
- – De Katvanger (VPRO)
- – Team Achterkant vh Gelijk (VARA)
- 1982 Hans Hylkema für De jongens Veerman (IKON)
- 1983 Hugo Heinen für De Titaantjes (KRO)
- – Freek de Jonge für seine Oudejaarsconferences (IKON)
- 1984 Ria Bremer für Vinger aan de Pols (AVRO)
- – De ontmaskering von Ludi Boeken (NOS)
- 1985 Achterwerk in de kast (VPRO)
- 1986 Theo en Thea (VPRO)
- 1987 Een spannend bestaan (IKON)
- 1988 Karst van der Meulen für Mijn idee (NCRV)
- 1989 Het verhaal van Kees von Willem Wilmink (NCRV)
- 1990 Na het feest zonder afscheid verdwenen Toni Boumans (VARA)
- 1991 Paul de Leeuw (VARA)
- 1993 Pleidooi, Dramaserie (AVRO)
- 1995 Na de oorlog (NPS)
- – Nederland–Turkije (VPRO)
- 1998 Sportpaleis De Jong van Wilfried de Jong (VPRO)
- 1999 Lang leve de Kampioenen von Michiel van Erp (VARA)
- 2000 De Daltons (VPRO)
- 2001 Fernsehfilm Projekt (Alle öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten)
- 2002 De Enclave (Drama) (VARA)
- 2003 Tegenlicht (VPRO)
- 2006 De Wereld Draait Door (VARA)[7]
- 2007 Beperkt Houdbaar von Sunny Bergman (VPRO)
- 2008 Sexy von Menna Laura Meijer (VPRO)
- 2009 Van Moskou tot Magadan (VPRO)
- 2010 Lucky TV von Sander van de Pavert (VARA)
- 2011 Ali B op volle toeren (TROS)
- 2012 Van God Los (BNN)
- 2013 De Baby (Dokumentation, Joodse Omroep) und die Jugendserie Welkom in de Gouden Eeuw (NTR)
- 2014 RTL Late Night von Humberto Tan (RTL 4)
- 2015 Zondag met Lubach von Arjen Lubach (VPRO)
- 2016 Floortje naar het einde van de wereld von Floortje Dessing (VARA)
- 2017 Jinek, Pauw en Jinek: De Verkiezingen und De Verenigde Staten van Eva, drei Sendungen der Talkshow von Eva Jinek
- 2018 De Neven van Eus von Özcan Akyol
- 2019 Joardy Season von Jim Deddes und Jan Hulst
- 2021 De Wasstraat von HUMAN
- 2022 Eurovision Song Contest 2021 von NPO und AVROTROS
- 2023 Raven van Dorst
- 2024 B&B Vol Liefde von RTL
Reissmicrofoon und Prichettprijs
Neben der Nipkowschijf vergibt die Stiftung auch das Zilveren Reissmicrofoon. Das ist das Äquivalent im Medium Radio zur Zilveren Nipkowschijf. Von 2003 bis 2009 wurde der Zilveren Prichettprijs verliehen an die beste „rundfunkbezogene multimediale Leistung“.
Weblinks
- Website Stichting Nipkowschijf
- Nipkowschijf ( vom 20. März 2014 im Internet Archive), alter Webauftritt
Einzelnachweise
- ↑ Radio-oeuvreprijs voor Tineke de Nooij. nos.nl, archiviert vom am 22. Juni 2018; abgerufen am 13. November 2025.
- ↑ Dennis Jansen: Ere Zilveren Nipkowprijs dit jaar voor Even tot hier. In: AD. 10. Mai 2023, abgerufen am 13. November 2025.
- ↑ Nipkowschijfwinnaar Kees Boomkens: 'Als je een programma maakt moet het leven', in Leidsch Dagblad vom 20. Juli 1982, S. 5
- ↑ Documentairemaakster Sunny Bergman: 'Op papier kun je meer kwijt'. intermediair.nl, archiviert vom (nicht mehr online verfügbar) am 10. Dezember 2014; abgerufen am 13. November 2025.
- ↑ Adriaan van Dis wint Nipkow-schijf, in NU.nl vom 8. Mai 2008
- ↑ Leon van Wijk: Boos wint Nipkowschijf met aflevering over Voice-schandaal: ‘Impact was kolossaal’. In: Algemeen Dagblad. 16. Juni 2022, abgerufen am 13. November 2025.
- ↑ VARA - Jaarverslag 2006. Archiviert vom (nicht mehr online verfügbar) am 2. Juni 2015; abgerufen am 13. November 2025.