Nagore Aranburu
Nagore Aranburu (geboren 23. März 1976 in Azpeitia, Guipúzcoa[1]) ist eine baskisch-spanische Schauspielerin und Drehbuchautorin.[1]
Karriere
Ihre erste Bühnenerfahrung hatte Nagore Aranburu im Alter von 12 Jahren in der örtlichen Theatergruppe Antxieta.[1] Seitdem arbeitet sie als Schauspielerin im Fernsehen, Kino und vor allem im Theater. 1999 wurde sie als beste Nachwuchsschauspielerin von der baskischen Schauspieler-Vereinigung Euskal Aktoreen Batasunak ausgezeichnet.[2]
Sie unterrichtete an der Theaterschule Zurriola in Donostia / San Sebastián.[3]
Sie schrieb Drehbücher für den baskischen Fernsehsender ETB Basque, beispielsweise für die komödiantische Serie Wazemank, die Late-Night-Show Sorginen laratza und die Serien Brinkola und Martin. Für ihre Drehbücher zu Wazemank erhielt sie 2007 gemeinsam mit Mikel Pagadizabal den Fernsehpreis für baskische Kommunikation.[4] Als Schauspielerin trat sie beim selben Sender in den Serien Aitaren Etxea (2015–2016)[5] und Hondar Ahoak (2020)[6] auf.
Mit dem Film Ione sube al cielo hatte sie 1999 ihr Kinodebüt.[7] Herausragend in ihrer Filmografie außerhalb des Baskenlandes ist Loreak. Er wurde unter anderem beim Film-Festival von San Sebastián vorgestellt und 2015 als erster Film in baskischer Sprache für den Goya-Filmpreis in der Kategorie bester Film nominiert.[8] Gleichrangig mit Itziar Aizpuru und Itziar Ituño wurde sie beim Tokio-Latin-Beat-Filmfestival als beste Darstellerin ausgezeichnet.[9]
Es folgten weitere Filme in baskischer und spanischer Sprache, unter anderem Ane (2020),[10] Competencia oficial (2021),[11] La ermita (2023)[12] und El bus de la vida (2024).[13] Außerhalb ihrer baskischen Heimat trat sie auf in den Serien Patria (2020),[14] El internado: las cumbres (2023)[7] und Cristóbal Balenciaga (2024).[15] 2024 spielte sie ihre erste Hauptrolle in der Serie Querer bei Movistar+. Im Januar 2025 wurde sie dafür von der Asociación de Informadores Cinematográficos de España mit dem Premio Feroz als beste Darstellerin ausgezeichnet.[16]
Beim Filmfestival von San Sebastián 2025 war sie vierfach mit wesentlichen Rollen im offiziellen Programm vertreten: In Karmele, der Kinofassung des Romans Elkarrekin esnatzeko ordua von Kirmen Uribe, in Maspalomas,[17] in Los domingos und in der Miniserie Zeru Ahoak.[18] Los domingos gewann den Hauptpreis des Festivals, die Goldene Muschel.[19]
Mögliche Verwechslung
Nagore Aranburu ist nicht identisch mit der gleichnamigen Ehefrau des Fußballspielers Xabi Alonso.
Werk
Filme
- Desperrados (1999)
- Ione sube al cielo (1999) Regie Joseba Salegi.
- La noche del escorpión (2002) Regie Eva Lesmes.
- Aupa Etxebeste! (2005) Regie Asier Luna y Telmo Esnal.
- Eutsi! (2007) Regie Alberto J. Gorritiberea.
- Urte berri on, amona! (2011) Regie Telmo Esnal.
- La herida (2013) Regie Fernando Franco.
- Loreak (2014) Regie Aitor Arregi y Jon Garaño
- Negociador (2014). Regie Borja Cobeaga
- Amama (2015) Regie Asier Altuna.
- Kalebegiak (2016)
- Oh! Mammy Blue (2018). Regie Antonio Hens.
- Legado de los huesos (2019) Regie Fernando González Molina.
- Agur Etxebesteǃ (2019) Regie Asier Altuna und Telmo Esnal.
- Ane (2020) Regie David Pérez Sañudo.
- Competencia oficial (2021) Regie Mariano Cohn und Gastón Duprat.
- Irati (2022) Regie Paul Urkijo.
- La ermita (2023) Regie Carlota Pereda
- El bus de la vida (2024). Regie Ibon Cormenzana
- Los domingos (2025) Regie Alauda Ruiz de Azúa.
- Maspalomas (2025)
Kurzfilme
- Algo para descongelar (2005). Regie Claus Groten
- El nunca lo haría (2009) Regie Anartz Zuazua
- Albaitari (2012) Regie Pablo Vijande Menéndez
- Zarautzen erosi zuen (2014). Miren. Regie Aitor Arregui.
- Haiku, 1975. (2016). Regie Andrés Daniel Sainz.
- Vatios (2022). Regie David Pérez Sañudo.
Fernsehen
- Jaun ta Jabe (ETB 1)
- Maité (ETB, 1998) Serie. Drehbuch und Darstellerin.
- Sorginen laratza (ETB 1) Drehbuch und Darstellerin.
- Wazemank (ETB 1, 2005–2007) Drehbuch und Darstellerin.
- Esos cielos (TVG und TVE, 2006)
- ¡Noaoa! (ETB 1, 2008)
- Brinkola (ETB 1, 2009) Drehbuch
- Martin (ETB 1) Drehbuch
- DBH (ETB 1, 2012)
- Nago (ETB 1, 2014) Moderatorin
- Aitaren Etxea (ETB 1, 2015–2016, 15 Folgen)
- Pulsaciones (Antena 3, 2017, eine Folge)
- Hondar ahoak (ETB 1, 2020, vier Folgen)
- Caronte (Telecinco, 2020, eine Folge)
- Patria (HBO, 2020, fünf Folgen)
- El internado: las cumbres (Atresplayer. 2023, 6 Folgen)
- Cristóbal Balenciaga (Disney+, 2024, zwei Folgen)
- Querer (Movistar+, 2024). Miniserie mit vier Folgen von Alauda Ruiz de Azúa
Theater
- Kutsidazu bidea, Ixabel (2003, Compañía Gorringo). Text-Adaption.
- Xabinaitor Ikuskizuna, beruhend auf einer Comic-Trilogie von Patxi Gallego (2010). Text-Adaption.
- Bodologuak (2012)
Auszeichnungen
- 1999 Preis für die beste Nachwuchs-Schauspielerin der Unión de Actores Vascos für die Rolle in Desperrados.[2]
- 2007 Fernsehpreis für baskische Kommunikation für die Drehbücher zu Wazemank.[4]
- 2014 Preis für die beste Schauspielerin für Loreak, beim Tokio Latin Beat Festival.[9]
- 2024 Premio Feroz für die beste weibliche Hauptrolle in Querer.[16]
- 2024 Premio Forqué für die beste Darstellerin in einem Serienschauspiel für die Rolle in Querer.[20]
Weblinks
- Nagore Aranburu bei IMDb
Einzelnachweise
- ↑ a b c Katherine: Nagore Aramburu: Baskische Schauspielerin, Alter, Herkunft & Karriere | Biographie 2024. In: Vizaca. 31. August 2025, abgerufen am 25. September 2025.
- ↑ a b Juan Muñoz-Baroja: Los actores premian a Ane Gabarain, Álex Angulo, Koldo Losada y Nagore Aranburu. In: El País. 25. März 1999, abgerufen am 25. September 2025 (spanisch).
- ↑ Oier Guillan: Oholtza gainean haziak. In: Argia.eus. 23. September 2009, abgerufen am 25. September 2025 (baskisch).
- ↑ a b Onintza Irureta Azkune: Euskarazko komunikazioan sei sariak argituak. In: Argia.eus. 4. Februar 2007, abgerufen am 25. September 2025 (baskisch).
- ↑ Urtzi Urkizu: Josean Bengoetxea eta Nagore Aranburu izango dira 'Aitaren Etxea' telesaileko aktoreetako batzuk. In: Berria.eus. 11. Mai 2015, abgerufen am 25. September 2025 (baskisch).
- ↑ Urtzi Urkizu: «Kristoren poza dut 'Hondar ahoak'-eko pertsonaiarekin jarraituko dudalako». In: Berria.eus. 20. März 2024, abgerufen am 25. September 2025 (baskisch).
- ↑ a b Quién es Nagore Aranburu, actriz protagonista de 'Querer': edad, de dónde es y sus películas. In: Europa FM. 25. Januar 2025, abgerufen am 25. September 2025 (spanisch).
- ↑ ‘Loreak’, primera cinta en euskera candidata al Goya a la mejor película. In: El País. 7. Januar 2015, abgerufen am 25. September 2025 (spanisch).
- ↑ a b Las protagonistas de "Loreak", premiadas | Tokio Latin Beat. In: orain.eus. 14. Oktober 2014, abgerufen am 25. September 2025 (spanisch).
- ↑ Carlos Loureda: ‘Ane’, de David Pérez Sañudo, potente y arrolladora ópera prima. In: fotogramas.es. 20. September 2020, abgerufen am 25. September 2025 (spanisch).
- ↑ Competencia oficial. In: daskino.at. März 2024, abgerufen am 25. September 2025.
- ↑ La Vanguardia: La ermita (película 2023) - Tráiler. resumen, reparto y dónde ver. Dirigida por Carlota Pereda. In: La Vanguardia. 25. September 2025, abgerufen am 25. September 2025 (spanisch).
- ↑ El bus de la vida, Mala persona y Blondi. In: Academia de cine. 5. Juli 2024, abgerufen am 25. September 2025 (spanisch).
- ↑ Patria | Alea Media. In: spainaudiovisualhub.digital.gob.es. Abgerufen am 25. September 2025 (englisch).
- ↑ K. J. Yossman: Disney Plus Unveils Fashion Biopic ‘Balenciaga’ As First Original Spanish Series. In: Variety. 12. November 2021, abgerufen am 25. September 2025 (englisch).
- ↑ a b Daniel de Partearroyo: Premios Feroz 2025: esta es la lista completa de películas y series nominadas. In: 20minutos. 21. Januar 2025, abgerufen am 26. September 2025 (spanisch).
- ↑ Javier Ocaña: https://elpais.com/cultura/cine/2025-09-26/maspalomas-explicitud-y-delicadeza-en-el-armario-homosexual-de-la-tercera-edad.html. In: El País. 26. September 2025, abgerufen am 27. September 2025 (spanisch).
- ↑ Gregorio Belinchón: Nagore Aranburu, la protagonista de ‘Querer’, está en todos lados: estrena tres películas y una serie en San Sebastián. In: El País. 22. September 2025, abgerufen am 26. September 2022 (spanisch).
- ↑ Gregorio Belinchón: ‘Los domingos’, de Alauda Ruiz de Azúa, irrefutable Concha de Oro del festival de San Sebastián. In: El País. 27. September 2025, abgerufen am 27. September 2025 (spanisch).
- ↑ Álvaro Meana: Premios Forqué 2024: 'El 47', Eduard Fernández y Carolina Yuste triunfan en la gala. In: RTVE. 14. Dezember 2024, abgerufen am 26. September 2025 (spanisch).