Müller & Kapsa

Müller & Kapsa war in der ersten Hälfte des 20. Jahrhunderts eines der größten Bauunternehmen Böhmens bzw. ab 1918 der Tschechoslowakei mit Hauptsitz in Pilsen.[1][2][3][4]

Geschichte

Das Unternehmen wurde 1890 in Pilsen von den Bauingenieuren Antonín Müller (1852–1927) und Vojtěch Kapsa (1855–1915) gegründet. Das Unternehmen errichtete Wohn-, Büro- und Industriebauten sowie Wasserbauten (Schleusen und Wasserkraftwerke) und war spezialisiert auf Stahlbetonkonstruktionen. Anfangs war es hauptsächlich in Pilsen und Umgebung tätig, hatte aber seit 1904 auch eine Niederlassung in Prag und seit 1921 in Bratislava. Der offizielle Name lautete „Úřed. aut. stav. inženýři Müller & Kapsa, podnikatelé staveb v Plzni“ (deutsch Büro der amtlich bestellten Bauingenieure Müller & Kapsa, Bauunternehmer in Pilsen). Nach dem Tod der beiden Gründerväter führten deren Söhne František Müller (1890–1951) und Lumír Kapsa (1887–1946) das Unternehmen erfolgreich weiter. So wurden zwischen 1907 und 1929 etwa 30 Gebäude für die Škoda-Werke errichtet.[2] Vor dem Zweiten Weltkrieg war das Unternehmen auch am Bau von Grenzbefestigungen beteiligt und beschäftigte bis zu sechstausend Mitarbeiter. Das Unternehmen stellte im Jahr 1942 seine Tätigkeit ein und wurde im Jahr 1948 verstaatlicht und mit den Unternehmen Vodní stavby Plzeň und Pozemní stavby Plzeň fusioniert.[5]

Antonín Müller

Antonín Müller (* 31. Januar 1852 in Nebřeziny, Okres Plzeň-sever; † 13. Juli 1927 in Pilsen)[6] besuchte die Grundschule in Plasy und ging dann nach Pilsen, wo er das Gymnasium absolvierte. Danach studierte er bis 1880 Bauingenieurwesen an der Tschechischen Technischen Hochschule Prag. Anschließend arbeitete er zunächst im Büro des Bauamtsleiters Wilhelm Plenkner in Pilsen und danach für das Bauunternehmen Kuželovský & Kotek.

Antonín Müller heiratete die Marie geb. Fomannová (1866–1947), aus der Ehe gingen vier Kinder hervor. Antonín Müller engagierte sich auch im öffentlichen Leben der Stadt. Antonín Müller starb 1927 in Pilsen und wurde im Familiengrab auf dem Zentralfriedhof von Pilsen beigesetzt.

Ab 1921 war auch sein Sohn František Müller (* 3. Dezember 1890 in Pilsen, † 20. Dezember 1951) Mitinhaber der Bauunternehmung Müller & Kapsa. Bis 1926 lebte die Familie in Pilsen, Klatovská ulice 26, danach in Prag, Dělnická 25. Er gab den Bau der sogenannten Müller-Villa im Villenviertel Ořechovka (Nussgarten) in Prag-Střešovice in Auftrag, die er mit seiner Frau Milada Krátká (1900–1969) und seiner Tochter Eva (1926–2004) bewohnte. Der Entwurf für das Gebäude stammte vom Architekten Adolf Loos; mit seiner strengen, funktionalistischen Form und Raumaufteilung zählte es zu den bedeutendsten Bauwerken seiner Zeit.[1]

Vojtěch Kapsa

Vojtěch Kapsa (* 14. Oktober 1855 in Mariánský Týnec (Maria Teinitz) bei Kralovice; † 4. November 1915 in Pilsen)[7] war ein Schwager von Antonín Müller. Er besuchte die Grundschule in Obora (Okres Plzeň-sever) und war anschließend in Pilsen, wo er von 1869 bis 1875 das Gymnasium besuchte. Sein Studium des Bauingenieurwesens an der Tschechischen Technischen Hochschule Prag beendete er im Jahr 1881. Danach arbeitete er zwei Jahre als Assistent für technisches Zeichnen an der Hochschule. Ab 1886 war er bei dem Maschinenbauunternehmen Ruston & Co. in Prag-Libeň beschäftigt. Durch ein Stipendium der Stadt Prag konnte er 1889 Studienreisen (zur Thematik Brückenbau und Wasserwerke) nach Deutschland, Frankreich, Belgien und in die Schweiz unternehmen. Er war auch Berater bei der Brückenbauabteilung der Škoda-Werke in Pilsen und beim Ingenieurbüro Bolzano, Tedesco & Co. in Slaný. Kapsa beteiligte sich am öffentlichen Leben in Pilsen, war auch Stadtrat und Leiter des städtischen Bauamts sowie Mitglied des Verbands der Ingenieure und Architekten (SAI - Spolek inženýrů a architektů) war. Er war verheiratet mit Barbora geb. Müllerová (1859–1917) und hatte vier Kinder. Vojtěch Kapsa, der den Ehrentitel eines Hofrats trug, starb 1915 in Pilsen und wurde im Familiengrab auf dem Zentralfriedhof in Pilsen beigesetzt.

Danach war sein Sohn Lumír Kapsa (* 2. April 1887 in Prag; † 1. Januar 1946 in Špindlerův Mlýn) Mitinhaber der Bauunternehmung. Nach dem Tod von Antonín Müller übernahm Lumír Kapsa die Geschäftsführung; er gab den Bau der sogenannten Kapsa-Villa in Prag-Bubeneč, Na Zátorce, in Auftrag, die 1930 fertiggestellt wurde. Der Architekt Otakar Novotný (1880–1959) lieferte die Entwürfe für das Gebäude, die Inneneinrichtung und die Möbel stammen von Adolf Loos.[1][4]

Bauten in Pilsen

Die wichtigsten Bauten in Pilsen und Umgebung[3][8]

Lage Objekt Architekt Baujahr Beschreibung ÚSKP-Nr. Bild
Pilsen-Doubravka, Chrástecká
(Standort)
Habrman-Brücke über die Úslava (Habrmanův most) 1892 Habrman-Brücke (Straßenbrücke II/233) über die Úslava in Doubravka, gemeinsam mit den Škoda-Werken, 1931 durch einen Neubau ersetzt[2][9] BW
Pilsen-Bolevec, Vondruškova 9/1
(Standort)
Grundschule in Pilsen-Bolevec (Bolewetz) 1893 Grundschule in Pilsen-Bolevec[3]
Třemošná, Americká 146 und Třemošná-Záluží, Třemošenská 61
(Standort)
Grundschule in Třemošná 1893–1894 Grundschule in Třemošná, Americká 146 und Grundschule in Třemošná-Záluží, Třemošenská 61[10][11]
Kralovice, nám. Osvobození 32
(Standort)
Alte Schule in Kralovice (Kralowitz) 1893–1895 Alte Schule in Kralovice (Kralowitz), jetzt Infozentrum[10]
Plzeň-Lobzy, Revoluční 70/100
(Standort)
Grundschule in Lobzy (Lobes) 1895 Grundschule in Lobes - Plzeň-Lobzy, jetzt Kunstgrundschule Bedřich Smetana[12] BW
Pilsen, Tylova 988/18
(Standort)
Ehem. Lehrerseminar in Pilsen 1895 Ehem. Lehrerseminar in Pilsen (Učitelský ústav Plzeň), jetzt Sekundarschule[2]
Pilsen-Bílá Hora, Na Roudné 1551/176a
(Standort)
Ehem. Brauerei Prior in Pilsen-Bílá Hora Josef Farkač (1863–1930), Rudolf Štech (1858–1908) 1894–1896 Ehem. Brauerei Prior in Pilsen-Bílá Hora, 1925 vom Bürgerlichen Brauhaus Prazdroj übernommen
Pilsen, Rooseveltova 35/15
(Standort)
Bürgerhaus in Pilsen-Vnitřní Město 1896 Bürgerhaus inPilsen (Umbau); 1877 Umbau durch Ferdinand Stelzer (1840–1880) sowie 1896 durch die Firma Müller & Kapsa[13] 23162/4-3539
Info
Katalog
Pilsen, Mikulášské náměstí 509/15
(Standort)
Bischöfliches Gymnasium in Pilsen František Auer (Stadtarchitekt) 1896 Ehem. Grundschule in Pilsen, jetzt Bischöfliches Gymnasium Pilsen[14]
Manětín 12
(Standort)
Grundschule in Manětín 1897/98 Grundschule in Manětín[10]
Pilsen, náměstí Míru 1076/2
(Standort)
Wohn- und Geschäftshaus der Firma Müller & Kapsa Müller & Kapsa 1900 Wohn- und Geschäftshaus der Firma Müller & Kapsa[15] 104703
Info
Katalog
Pilsen, náměstí Míru 1077/3
(Standort)
Wohn- und Geschäftshaus der Firma Müller & Kapsa Müller & Kapsa 1900 Wohn- und Geschäftshaus der Firma Müller & Kapsa[16] 104704
Info
Katalog
Pilsen, Veleslavínova 21/40
(Standort)
Justizpalast (Landgericht) Pilsen 1900–1902 Justizpalast (Landgericht)[17] 50140/4-5163
Info
Katalog
Pilsen, Koperníkova 574/56
(Standort)
Bahnhof Plzeň-Jižní předměstí 1900–1904 Altbau des Bahnhofs Plzeň-Jižní předměstí in Pilsen[18] 10854/4-5039
Info
Katalog
Dobřany, Psychiatrická léčebna
(Standort)
Pavillons der Nervenheilanstalt in Dobřany (Dobrzan) 1901 Pavillons für die Nervenheilanstalt in Dobřany, jetzt Psychiatrisches Krankenhaus[2] BW
Pilsen-Vnitřní Město, Bezručova 177/22
(Standort)
Bürgerhaus in Pilsen 1903 Bürgerhaus in Pilsen[19]
Štěnovice, Plzeňská
(Standort)
Straßenbrücke über die Úhlava in Štěnovice 1905 Straßenbrücke über die Úhlava in Štěnovice[20] 106894
Info
Katalog
BW
Pilsen, Dvořákova 1207/17
(Standort)
Sanatorium bzw. Krankenhaus Jan Mulač in Pilsen 1905 Sanatorium/Krankenhaus MUDr. Jan Mulač (1891–1951) in Pilsen[10]
Mladotice ev. 102
(Standort)
Straßenbrücke bei Mladotice 1906 Straßenbrücke über die Střela bei Mladotice, gemeinsam mit der Firma Fanta und Jireš Prag, 1964 abgerissen[10] BW
Pilsen, Radčická
(Standort)
Kalikovsky-Brücke in Pilsen (Kalikovský most) 1906 Brücke an der Kalikovsky-Mühle (Kalikovský most) über die Mies in Pilsen[21] 10684/4-5012
Info
Katalog
Pilsen-Karlov
(Standort)
Arbeiterhäuser der Škoda-Werke 1910 Arbeiterhäuser der Škoda-Werke in Pilsen-Karlov (Dělnické domky)[3] BW
Pilsen, Klatovská třída
(Standort)
St.-Nepomuk-Kirche in Pilsen 1910/11 St.-Nepomuk-Kirche in Pilsen im neoromanischen Stil[22]
Pilsen, Hankova 1455/6
(Standort)
Druckerei in Pilsen 1911 Druckerei der Zeitung „Tschechisches Tagblatt“ in Pilsen[23] BW
Pilsen-Slovany, Sladová 777/1
(Standort)
Ehem. Brauerei Světovar in Pilsen-Slovany Bohuslav Strébl (1864–1936) 1911–1913 Ehem. Brauerei Světovar in Pilsen, 1932 vom Bürgerlichen Brauhaus Prazdroj übernommen[24] 102901
Info
Katalog
Pilsen, Americká třída
(Standort)
Kaiser-Franz-Josef-Brücke in Pilsen, jetzt Wilsonbrücke Václav Mencl (1874–1967) 1913 ehem. Kaiser-Franz-Josef-Brücke über die Radbuza in Pilsen, jetzt Wilsonbrücke[25] 44239/4-4330
Info
Katalog
Pilsen, Majerova 1561/2
(Standort)
Mietshaus in Pilsen Müller & Kapsa, Bohumír Hochman (1888–1961) 1914/15 Mietshaus von Karel Wanka in Pilsen[26] BW
Pilsen, Jateční
(Standort)
Masaryk-Brücke, Stahlbetonbrücke in Pilsen 1915–1922 Masaryk-Brücke (Masarykův most), Stahlbetonbrücke über die Berounka in Pilsen, seit 2014 nur noch als Fußgänger- und Radfahrerbrücke genutzt[27] 49445/4-5106
Info
Katalog
Pilsen, Chodské náměstí 1585/2
(Standort)
Gebäude der Tschechischen Staatlichen Industrieschule für Bauwesen Ladislav Skřivánek (1877–1957) 1915–1920 Gebäude der Tschechischen Staatlichen Industrieschule in Pilsen[28]
Pilsen, Zborovská 571/22a
(Standort)
Maschinen- und Blechwerk der Vereinigten Maschinenwerkstätten Ludwig Tremmel (1875–1946) 1916–1919 Maschinen- und Blechwerk der Vereinigten Maschinenwerkstätten[29] BW
Pilsen, U Planetária 2969/1
(Standort)
Drehwerkstatt der Škoda-Werke Pilsen Ludwig Tremmel 1916–1919 Drehwerkstatt der Škoda-Werke Pilsen[30]
Pilsen, U Planetária 2968/2
(Standort)
Ehemalige Kantine der Škoda-Werke Pilsen Ludwig Tremmel 1917/18 Ehemalige Kantine der Škoda-Werke Pilsen[31] 103486
Info
Katalog
Pilsen, Zborovská 54/22, Průmyslová 54/2
(Standort)
Elektrotechnische Fabrik der Vereinigten Maschinenbauwerke Ludwig Tremmel 1919 Elektrotechnische Fabrik der Vereinigten Maschinenbauwerke[32]
Pilsen, Koperníkova 1584/59
(Standort)
Bahnhof Plzeň-Jižní předměstí R. Burian 1919–1920 Neuer Bau des Bahnhofs Plzeň-Jižní předměstí in Pilsen[33] 10854/4-5039
Info
Katalog
Pilsen-Staňkov, 28. října
(Standort)
Straßenbrücke in Staňkov E. Viktor 1920/21 Straßenbrücke über die Radbuza in Staňkov[34] 101659
Info
Katalog
Pilsen, Jiráskovo náměstí 878/10
(Standort)
Masaryk-Schule in Pilsen Hanuš Zápal (1885–1964) 1921–1923 Masaryk-Schule in Pilsen[35]
Pilsen, Náměstí Míru 1609/14
(Standort)
Wohnhausanlage für Angestellte der Škoda-Werke in Pilsen 1922 Wohnhausanlage für Angestellte der Škoda-Werke in Pilsen[36] BW
Pilsen, Raisova 2273/12, 2274/14, 1718/16, 1717/18, 1716/20
(Standort)
Wohnanlage für Angestellte der Škoda-Werke in Pilsen 1923–1925 Wohnanlage für Angestellte der Škoda-Werke in Pilsen[37]
Pilsen, U Svépomoci 1855/11
(Standort)
Wohnhaus Rudolf in Pilsen Rudolf Eisler (1881–1977) 1928/29 Wohnhaus von František und Miloslava Rudolf in Pilsen[38]
Pilsen, Zborovská 592/20a
(Standort)
Verwaltungsgebäude der Škoda-Werke in Pilsen 1929 Verwaltungsgebäude der Škoda-Werke in Pilsen[39]
Pilsen-Slovany, Zahradní 2833/2
(Standort)
Lagerhaus der Papierfabrik Piette in Pilsen-Slovany (Papírna Slovany) Müller & Kapsa 1930 Lagerhaus der Papierfabrik Piette (Papírna Slovany)[40] 104998
Info
Katalog
Pilsen
(Standort)
Ehem. Stahlbrücke über die Eisenbahn im Škoda-Werk, Brücke Nord-Süd II, um 2018 abgerissen, jetzt neben der Bahnstrecke abgesetzt František Faltus (1901–1989) 1931 Stahlbrücke über die Eisenbahn im Škoda-Werk, Brücke Nord-Süd II[41] 107289
Info
Katalog
Pilsen, Veleslavínova 14/25
(Standort)
Mietshaus der Erben von Müller, Kapsa und Jana Stréblová 1931 Mietshaus der Erben von Müller, Kapsa und Jana Stréblová[42] BW
Pilsen, Klatovská třída 721/110
(Standort)
Mietshaus mit Wohnung Semler (Umbau) Heinrich Kulka (1900–1971), Adolf Loos 1932–1934 Mietshaus mit Wohnung von Jana und Oskar Semler (Umbau)[43] 105370
Info
Katalog
Pilsen, Klatovská třída 45/45
(Standort)
Ehem. Redemptoristenkloster in Pilsen 1935/36 Redemptoristenkloster in Pilsen, jetzt Stadtpolizei. Architekten: Jan Svoboda (1904–1978), František Stalmach (1903–1985)[44]
Pilsen, Čapkovo náměstí 1716/1A
(Standort)
Gebäude der Dritten Allgemeinen und Knaben-Bürgerschule in der Ostvorstadt von Pilsen Václav Klein (1890–1960) 1937/38 Gebäude der Dritten Allgemeinen und Bürgerknabenschule in der Ostvorstadt von Pilsen[45] BW
Kralovice, nám. Osvobození 50
(Standort)
Ehem. Sparkasse in Kralovice 1939 Ehem. Bezirks-Sparkasse in Kralovice[10] 10451/4-4810
Info
Katalog

Bauten außerhalb von Pilsen

Wichtige Bauten außerhalb von Pilsen[46]

Lage Objekt Architekt Baujahr Beschreibung ÚSKP-Nr. Bild
Prag, Masarykovo nábřeží
(Standort)
Ehem. Rieger-Ufer (Riegrovo nábřeží) in Prag, jetzt Masaryk-Ufer 1904 Ehem. Rieger-Ufer (Riegrovo nábřeží) in Prag, jetzt Masaryk-Ufer (Masarykovo nábřeží)[3]
Prag
(Standort)
Svatopluk-Čech-Brücke in Prag Jan Koula (1855–1919) 1905–1908 Čech -Brücke in Prag, gemeinsam mit der Firma Bratři Prášilové a spol. Prag[47] 40875/1-1740
Info
Katalog
Prag
(Standort)
Hlávka-Brücke in Prag František Mencl (1879–1960) 1908–1912 Josef-Hlávka-Brücke in Prag, benannt nach Josef Hlávka (1831–1908) 40589/1-1555
Info
Katalog
Prag-Štvanice
(Standort)
Altes Wasserkraftwerk in Prag-Štvanice Alois Dlabač (1863–1930) 1913–1914 Wasserkraftwerk in Prag-Štvanice 52008/1-2294
Info
Katalog
Prag-Vinohrady, Jana Masaryka 165/22
(Standort)
Vila Osvěta in Prag 1919/20 Vila Osvěta in Prag-Vinohrady (Umbau), war von 1886 bis 1889 Wohnsitz von T. G. Masaryk[48]
Týnec nad Sázavou
(Standort)
Alte Masaryk-Brücke in Týnec nad Sázavou Müller & Kapsa, Antonín Chramosta 1921 Masaryk-Brücke über die Sázava in Týnec nad Sázavou, in den 1960er Jahren erweitert[49]
Prag, Podskalská 294/2
(Standort)
Mietshäuser der Firma „Müller & Kapsa“ in Prag František Troníček (1876–1948) 1921/22 Mietshäuser der Firma „Müller & Kapsa“ in Prag[50]
Hradec Kralové, Klumparova 606/4, 607/6, 608/8
(Standort)
Mietshäuser der Škoda-Werke in Hradec Kralové 1922/23 Mietshäuser der Škoda-Werke in Hradec Kralové[51]
Přelouč, Hradecká
(Standort)
Straßenbrücke über die Elbe in Přelouč František Roith (1876–1942) 1923–1925 Straßenbrücke über die Elbe in Přelouč mit Wehr und Kontrolltürmen[52] 26996/6-5170
Info
Katalog
Kralupy nad Vltavou, Mostní 22
(Standort)
Masaryk-Brücke in Kralupy nad Vltavou 1926–1928 Straßenbrücke (Masaryk-Brücke) über die Moldau in Kralupy nad Vltavou[53] 28671/2-1331
Info
Katalog
Prag, Palackého náměstí 375/4
(Standort)
Gebäude des Ministeriums für Soziales in Prag Bohumil Hypšman (1878–1961) 1928 Gebäude des Ministeriums für Soziales in Prag[5]
Prag, Nad hradním vodojemem 642/14
(Standort)
Villa Müller in Prag Adolf Loos (1870–1933) 1928–1930 Villa František Müller in Prag[54][55] 40543/1-1524
Info
Katalog
Prag, Na Zátorce 669/18
(Standort)
Villa Kapsa in Prag Otakar Novotný (1880–1959), Innenausstattung: Adolf Loos und Karel Lhota (1894–1947) 1929–1930 Villa Lumír Kapsa in Prag[56][57]
Piešťany
(Standort)
Provinzbrücke in Piešťany (Krajinský most) Josef Činčera, Ivan Grebeník 1930–1932 Straßenbrücke über die Waag (Váh) in Piešťany (Krajinský most Piešťany), unter Denkmalschutz Nr. 204-2346/1 im slowakischen NKP-Register[58]
Brandýs nad Labem
(Standort)
Schleuse und Wasserkraftwerk in Brandýs nad Labem Kamil Roškot (1886–1945) 1930–1936 Schleuse und Wasserkraftwerk in Brandýs nad Labem (Zdymadlo a vodní elektrárna)
Český Brod, Tuchorazská 1433,169
(Standort)
Mälzerei der Brauerei Český Brod (Böhmisch Brod) 1933 Mälzerei der Brauerei in Český Brod (Měšťanský pivovar Český Brod)
Prag, Helénská 1800/6 und Italská 1800/35
(Standort)
Villa in Prag 1936 Umbau der Villa in Prag, jetzt Gesundheitszentrum[59]
České Petrovice
(Standort)
Artilleriefestung Adam 1935–1938 Artilleriefestung Adam bei České Petrovice
Dobrošov
(Standort)
Artilleriefestung Dobrošov 1937/38 Artilleriefestung Dobrošov bei Náchod
Prag, Svobodova 144/4
(Standort)
Umbau des Mietshauses in Prag 1906 / 1938 Umbau des Mietshauses in Prag[60]
Prag, Vinohradská 343/6
(Standort)
Mietshaus „Nad Museem“ in Prag 1938/39 Mietshaus „Nad Museem“ in Prag (statische Sicherung)[61] BW
Mirošovice
(Standort)
Autobahn Prag-Brünn im Abschnitt Mirošovice-Lensedly-Hvězdonice 1939 Baubeginn der geplanten Autobahn Prag-Brünn im Abschnitt Mirošovice-Lensedly-Hvězdonice in Mittelböhmen[46]
Brünn-Königsfeld
(Standort)
Eisenbahntunnel Brno-Královo Pole in Brünn-Königsfeld 1941–1943 Eisenbahntunnel Brno-Královo Pole in Brünn-Königsfeld

Literatur

  • Luděk Brožík: Působení a počiny firmy Müller & Kapsa v Plzni a okolí na přelomu 20. století (Geschäftstätigkeit und Erfolge der Firma Müller & Kapsa in Pilsen und Umgebung um die Jahrhundertwende). Západočeská univerzita v Plzni, Bachelorarbeit 2013, 77 S. - unter Bakalarska prace Brozik.pdf bzw. mit direktem Download im PDF-Format
  • Müller und Kapsa: Antonín Müller, Vojtěch Kapsa, Čtyřicet let inženýrské práce, 1930, 95 S.
Commons: Müller & Kapsa – Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien

Einzelnachweise

  1. a b c Museum of Prague: František Müller (engl.) (abgerufen am 22. November 2025)
  2. a b c d e Petr Zázvorka: Bauunternehmen Kapsa und Müller, Teil 1 (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  3. a b c d e PAM: Müller & Kapsa - výběr z díla (tschech.)
  4. a b Firma Müller & Kapsa - eines der größten Bauunternehmen in Böhmen (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  5. a b Kapsova vila - Firma Müller a Kapsa (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  6. Encyklopedie Plzeň: Antonín Müller (tschech.)
  7. Encyklopedie Plzeň: Vojtěch Kapsa (tschech.)
  8. PAM: Müller & Kapsa
  9. Bild der erneuerten Habrman-Brücke auf mapy.cz
  10. a b c d e f Jiří Fák: Stavební firma Müller a Kapsa na Kralovicku (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  11. Historie školy Třemošná (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  12. Základní umělecká škola, Plzeň, Revoluční 100 auf mapy.cz (tschech.)
  13. Památkový Katalog: Měšťanský dům (tschech.)
  14. Historie - Církevní gymnázium Plzeň (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  15. Památkový Katalog: Činžovní dům (tschech.)
  16. Památkový Katalog: Činžovní dům (tschech.)
  17. Historie budovy krajského soudu (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  18. Památkový Katalog: Stará odjezdní budova (tschech.)
  19. Památkový Katalog: Městský dům (tschech.)
  20. Památkový Katalog: Silniční most (tschech.)
  21. Památkový Katalog: Kalikovský most (tschech.)
  22. Historie - Kostel sv. Jana Nepomuckého (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  23. PAM: C5–1455 Druckerei des Tschechischen Tagblatts
  24. PAM: C16–777 Gebäude der Böhmischen Pilsner Brauerei
  25. PAM: C1–MFJ Kaiser-Franz-Josef-Brücke
  26. PAM: C6–1561 Mietshaus von Karel Wanka
  27. Památkový Katalog: Masarykův most (tschech.)
  28. PAM: C3–1585 Staatliche Industrie-Schule
  29. PAM: C7–571S Maschinen- und Blechwerk der Vereinigten Maschinenwerkstätten
  30. PAM: C10–55 Drehwerkstatt
  31. PAM: C10–56 Kantine der AG für die Automobil-Industrie
  32. PAM: C7–54 Elektrotechnisches Werk der Vereinigten Maschinenwerkstätten
  33. Památkový Katalog: Nová přijímací budova (tschech.)
  34. Památkový Katalog: Silniční most (tschech.)
  35. Kristýna Zívalová: Hanuš Zápal a jeho školní budovy (Hanuš Zápal und seine Schulbauten). Plzeň, 2013, Západočeská univerzita v Plzni (Diplomarbeit), 73 S. - im PDF-Format
  36. PAM: C6–1609 Wohnhausanlage für Angestellte der Škoda-Werke, Pilsen
  37. PAM: C6–2273 Wohnhausanlage für Angestellte der Škoda-Werke, Pilsen
  38. PAM: C4–1855 Einfamilienhaus von Miloslava und František Rudolf
  39. PAM: C7–592 Verwaltungsgebäude der „Aktiengesellschaft, ehem. Škoda-Werke, Pilsen“
  40. PAM: C11–173 Lager der Papierfabrik Piette
  41. PAM: C10–SJII Most Sever-Jih II
  42. PAM: C1–14 Mietshaus der Erben der Familien Müller und Kapsa sowie von Jana Stréblová
  43. PAM: C3–721 Mietshaus mit Wohnung von Jana und Oskar Semler
  44. PAM: C3–45 Kloster der Redemptoristen
  45. PAM: C12–1716 Dritte Kreis-Volks- und Bürgerschule für Knaben
  46. a b Petr Zázvorka: Bauunternehmen Kapsa und Müller, Teil 2 (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  47. Čechův most, Praha (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  48. Vila Osvěta, Jana Masaryka 165/22 a vinohradské historizující vily (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  49. Památkový Katalog: Masarykův most (tschech.)
  50. Nájemní dům firmy "Müller a Kapsa", Podskalská 294/2 (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  51. Klumparova 606/4, Königgrätz auf mapy.cz
  52. Památkový Katalog: Vodní elektrárna s mostem Přelouč (tschech.)
  53. Památkový Katalog: silniční most T. G. Masaryka (tschech.)
  54. Památkový Katalog: Müllerova vila (tschech.)
  55. Adolf Loos in Prague (engl.) (abgerufen am 22. November 2025)
  56. Prázdné domy: Kapsova vila (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  57. Vila Kapsa (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  58. Krajinsky most in Piestany 90 Jahre alt (slowak.) (abgerufen am 22. November 2025)
  59. Zdravotní ambulatorium, Italská čp. 1800/35 (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  60. Činžovní dům Svobodova čp. 144/4 (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)
  61. Nájemní dům Nad Museem, Vinohradská čp. 343/6 (tschech.) (abgerufen am 22. November 2025)