Eustachio Zanotti
Eustachio Zanotti oder Eustachius Zanotti (* 27. November 1709 in Bologna; † 15. Mai 1782 ebenda) war ein italienischer Astronom und Geometer.
Leben und Laufbahn
Eustachio Zanotti war der Sohn des Dichters, Malers und Kunsthistorikers Giampietro Zanotti. Seine Mutter war Costanza M. Teresa Gambari.
Zanottis Onkel war Francesco Maria Zanotti (1692–1777), der an der Universität Bologna lehrte, wo Zanotti studierte und 1730 die Promotion erlangte. Er war der Schüler und später (etwa ab 1719) der Assistent des Astronomen Eustachio Manfredi.
Vom Jahre 1738 an lehrte Zanotti an der Universität Bologna Mechanik und hielt dort ab 1760 Vorlesungen über Hydraulik. Zudem wurde er 1739 Direktor des Observatoriums von Bologna.
Wissenschaftliche Leistungen
Zanotti entdeckte schon in den Jahren vor 1739 zwei Kometen und machte auch später eine große Anzahl von Sonnen- und Planetenbeobachtungen. So beobachtete er etwa den Merkurdurchgang von 1753 und den Venus-Transit vom 6. Juni 1761.
Er setzte die von Eustachio Manfredi begonnenen Ephemeriden Ephemerides motuum coelestium von 1750 bis 1774 fort. Darüber hinaus stellte er Beobachtungen veränderlicher Sterne an.
In der Geometrie leistete Zanotti mit seiner Schrift De perspectiva in theorema unum redacta (1755) einen Beitrag zum Verständnis der Perspektive.
Ehrungen
Zanotti war er Ehrenmitglied der Akademie der Wissenschaften in St. Petersburg[1] und Mitglied der Königlich-Preußischen Akademie der Wissenschaften. Am 6. November 1740 wurde Zanotti als Mitglied („Fellow“) in die Royal Society gewählt und erneut am 10. Januar 1760.[2]
Schriften (Auswahl)
Bücher
- La Cometa dell'anno 1739, osservata nella specula dell’Istituto delle scienze di Bologna. [1739] (Digitalisat).
- Osservazioni sopra la cometa dell’anno 1742, fatte nella specula dell’Istituto delle scienze di Bologna, ne’mesi di marzo e aprile. [1742] (Digitalisat) – mit Petronio Mateucci.
- Ephemerides motuum coelestium.
- Ephemerides motuum coelestium ex anno MDCCLI in annum MDCCLXII ad meridianum Bononiae upputatae. Bologna 1750 (Digitalisat).
- Ephemerides motuum coelestium ex anno 1763 in annum 1774 ad Meridianum Bononiae ex Halleii tabulis supputatae. Bologna 1762 (Digitalisat).
- Ephemerides motuum caelestium ex anno 1775 in annum 1786 ad meridianum Bononiae ex Halleii tabulis supputatae. Bologna 1774 (Digitalisat).
- Trattato teorico–pratico di prospettiva. Bologna 1766 (Digitalisat).
- Neuauflage: Mailand 1825 (Digitalisat).
- La meridiana del tempio di San Petronio rinnovata l’anno 1776. Bologna 1779 (Digitalisat).
Zeitschriftenbeiträge
- Description of an aurora borealis observed at the observatory of the institute of Bononia, the night of the 5/16 of December 1737. In: Philosophical Transactions. Band 41, 1741, S. 593–601 (doi:10.1098/rstl.1739.0094, JSTOR:104325).
- The parabolic orbit for the comet of 1739. In: Philosophical Transactions. Band 41, 1741, S. 809 (doi:10.1098/rstl.1739.0145, JSTOR:104378).
- De perspectiva in theorema unum redacta. In: De bononiensi scientiarum et artium instituto atque academia commentarii. Band 3, Bologna 1755 S. 169–176 (Digitalisat).
- De Veneris ac Solis congressu observatio, habita in astronomicâ speculâ Bononiensis Scientiarum Instituti, die 5 Junii 1761. In: De bononiensi scientiarum et artium instituto atque academia commentarii. Band 5, Teil 1, Bologna 1767 S. 126–140 (Digitalisat).
- Nathaniel Bliss: An account of a printed memoir, in Latin, presented to the Royal Society, intituled, De Veneris ac Solis congressu observatio, habita in astronomicâ speculâ Bononiensis Scientiarum Instituti, die 5 Junii 1761. Auctore Eustachio Zanotto, ejusdem Instituti Astronomo, ac Regiæ utriusque Londinensis et Berolinensis Academiæ Socio. In: Philosophical Transactions. Band 52, 1761, S. 399–414 (doi:10.1098/rstl.1761.0064, JSTOR:105640).
Literatur
- Fabrizio Bònoli: Zanotti, Eustachio. In: Thomas Hockey, Virginia Trimble, Thomas R. Williams, Katherine Bracher, Richard A. Jarrell, Jordan D. Marché, JoAnn Palmeri, Daniel W. E. Green (Hrsg.): The biographical encyclopedia of astronomers. 2. Auflage, Springer, New York / Heidelberg / Dordrecht / London 2014, ISBN 978-1-4419-9918-4, S. 2408–2409 (doi:10.1007/978-1-4419-9917-7_1520).
- Moritz Cantor (Hrsg.): Vorlesungen über Geschichte der Mathematik. Vierter Band: Vom Jahre 1759 bis zum Jahre 1799 (= Bibliotheca Mathematica Teubneriana. Band 9). B. G. Teubner Verlagsgesellschaft, Stuttgart 1965, S. 603–606, 614, 618.
- Siegfried Gottwald, Hans-Joachim Ilgauds, Karl-Heinz Schlote (Hrsg.): Lexikon bedeutender Mathematiker. Verlag Harri Deutsch, Thun 1990, ISBN 3-8171-1164-9, S. 500.
Weblinks
Einzelnachweise
- ↑ Ehrenmitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724: Дзанотти (Цанотти), Эустакио. Russische Akademie der Wissenschaften, abgerufen am 20. Februar 2021 (russisch).
- ↑ Eintrag zu Zanotti; Eustachio (1709–1782) im Archiv der Royal Society, London